<< Chapter < Page Chapter >> Page >
giới thiệu Pascal

CÁC THÀNH PHẦN CƠ BẢN CỦA

NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH PASCAL

 

 

     Pascal là một ngôn ngữ lập trình bậc cao do Niklaus Wirth, giáo sư điện toán trường Đại học kỹ thuật Zurich (Thụy Sĩ) đề xuất năm 1970. Ông lấy tên Pascal để kỷ niệm nhà toán học và nhà triết học người Pháp nổi tiếng Blaise Pascal.

 

1. Các tập tin cần thiết khi lập trình với Turbo Pascal

     Để lập trình được với Turbo Pascal, tối thiểu cần 2 file sau:

        TURBO.EXE: Dùng để soạn thảo và dịch chương trình.

        TURBO.TPL: Thư viện chứa các đơn vị chuẩn để chạy với TURBO.EXE.

     Ngoài ra, muốn lập trình đồ hoạ thì phải cần thêm các tập tin:

        GRAPH.TPU: Thư viện đồ hoạ.

        *.BGI: Các file điều khiển các loại màn hình tương ứng khi dùng đồ hoạ.

        *.CHR: Các file chứa các font chữ đồ họa.

 

2. Các bước cơ bản khi lập một chương trình Pascal

     Bước 1: Soạn thảo chương trình.

     Bước 2: Dịch chương trình (nhấn phím F9), nếu có lỗi thì phải sửa lỗi.

     Bước 3: Chạy chương trình (nhấn phím Ctrl-F9).

 

3. Cấu trúc chung của một chương trình Pascal

          { Phần tiêu đề }

          PROGRAM  Tên_chương_trình;

          { Phần khai báo }

          USES     ......;

          CONST  .....;

          TYPE     .......;

          VAR       ........;

          PROCEDURE  ............;

          FUNCTION ..............;

          ...............

          { Phần thân chương trình }

          BEGIN

               ...........

          END.

 

Ví dụ 1: Chương trình Pascal đơn giản nhất

     Program  Vidu1;

    BEGIN

        Write(‘Hello World!’);

    END.

 

Ví dụ 2:

     Program  Vidu2;

    Const  PI=3.14;

    Var  R,S:Real;

    Begin

        R:=10;         {Bán kính đường tròn}

        S:=R*R*PI; {Diện tích hình tròn}

        Writeln(‘Dien tich hinh tron = ‘, S:0:2);  { In ra màn hình }

        Readln;

    End.

 

4. Một số phím chức năng thường dùng

        F2:          Lưu chương trình đang soạn thảo vào đĩa.

        F3:          Mở file mới hoặc file đã tồn tại trên đĩa để soạn thảo.

        Alt-F3:   Đóng file đang soạn thảo.

        Alt-F5:   Xem kết quả chạy chương trình.

        F8:          Chạy từng câu lệnh một trong chương trình.

        Alt-X:          Thoát khỏi Turbo Pascal.

        Alt-<Số thứ tự của file đang mở>: Dịch chuyển qua lại giữa các file đang mở.

        F10:        Vào hệ thống Menu của Pascal.

5. Các thành phần cơ bản của ngôn ngữ Pascal

5.1. Từ khóa

     Từ khoá là các từ mà Pascal dành riêng để phục vụ cho mục đích của nó. (Chẳng hạn như: BEGIN, END, IF, WHILE,...)

     Chú ý: Với Turbo Pascal 7.0 trở lên, các từ khoá trong chương trình sẽ được hiển thị khác màu với các từ khác.

 

5.2. Tên (định danh)

     Định danh là một dãy ký tự dùng để đặt tên cho các hằng, biến, kiểu, tên chương trình con... Khi đặt tên, ta phải chú ý một số điểm sau:

        Không được đặt trùng tên với từ khoá

        Ký tự đầu tiên của tên không được bắt đầu bởi các ký tự đặc biệt hoặc chữ số.

        Không được đặt tên với ký tự space,các phép toán.

Ví dụ: Các tên viết như sau là sai

     1XYZ             Sai vì bắt đầu bằng chữ số.

     #LONG     Sai vì bắt đầu bằng ký tự đặc biệt.

     FOR                Sai vì trùng với từ khoá.

     KY  TU           Sai vì có khoảng trắng (space).

     LAP-TRINH  Sai vì dấu trừ (-) là phép toán.

 

5.3. Dấu chấm phẩy (;)

     Dấu chấm phẩy được dùng để ngăn cách giữa các câu lệnh. Không nên hiểu dấu chấm phẩy là dấu kết thúc câu lệnh.

Ví dụ:

          FOR i:=1 TO 10 DO Write(i);

     Trong câu lệnh trên, lệnh Write(i) được thực hiện 10 lần. Nếu hiểu dấu chấm phẩy là kết thúc câu lệnh thì lệnh Write(i) chỉ thực hiện 1 lần.

 

5.4. Lời giải thích

     Các lời bàn luận, lời chú thích có thể đưa vào bất kỳ chỗ nào trong chương trình để cho người đọc dể hiểu mà không làm ảnh hưởng đến các phần khác trong chương trình. Lời giải thích được đặt giữa hai dấu ngoặc { và } hoặc giữa cụm dấu (* và *).

Ví dụ:

     Var a,b,c:Real; {Khai báo biến}

     Delta := b*b – 4*a*c; (* Tính delta để giải phương trình bậc 2 *)

BÀI TẬP THỰC HÀNH

 

1. Khởi động Turbo Pascal.

2. Nhập vào đoạn chương trình sau:

    Uses Crt;

    Begin

        Writeln(‘***********************************************************’);

        Writeln(‘*  CHUONG TRINH PASCAL DAU TIEN CUA TOI  *’);

        Writeln(‘***********************************************************’);

        Readln;

    End.

3. Dịch và chạy chương trình trên.

4. Lưu chương trình vào đĩa với tên BAI1.PAS.

5. Thoát khỏi Pascal.

6. Khởi động lại Turbo Pascal.

7. Mở file BAI1.PAS.

8. Chèn thêm vào dòng: CLRSCR; vào sau dòng BEGIN

9. Dịch và chạy thử chương trình.

10. Lưu chương trình vào đĩa.

11. Viết chương trình in ra màn hình:

                 *                          

               ***                            

             **  **                      

           **      **                    

         *********                  

       **              **                

     **                  **   

Questions & Answers

what does it array
Cbdishakur Reply
what are the differences between monopoly and.oligopoly
Onome Reply
what are the difference between monopoly and oligopoly
Cbdishakur
The deference between Monopoly and Oligopoly: Monopoly means:A single-firm-Industry producing and selling a product having no close business and Oligopoly means:A market structure where a few sellers compete with each other and each controls a significant portion of market .
Basanta
so that the price-output policy one affects the other.
Basanta
what is economic
Emakpor Reply
what is economic
Cbdishakur
the word economic was derived from the Greek word oikos (a house)and mein(to manage) which in effect meant managing a household with the limited funds available 🙂.
Basanta
good excample about scarsity
hon
An Enquiry into the nature and causes of wealth Nations, this book clearly defined what economic is🙂🙂🙏🙏 thank you...
Basanta
good example about scarcity: money,time, energy, human or natural resources. Scarcity of resources implies that there supply is very much limited in relation to demand.
Basanta
equilibrium is a situation in which economic forces such as demand and supply are balanced and in the absence of external influences,the value of economic variables will not change
Onome Reply
hmnn
Emakpor
marginal cost and marginal revenue is equilibrium .
Kho
yessss
Basanta
what is equilibrium
Rodrice Reply
policy prescriptions for unemployment
Jeslyne Reply
Am working on it
Blacks
Study
Janelle
study
simeon
what are the factors effecting demand sedule
Kalimu Reply
we should talk about more important topics, you can search it on Google n u will find your answer we should try to focus on how we can improve our society using economics
shubham
so good night
hon
ways of improving human capital
kelly Reply
what is human capital
kelly
Capital can be defined as man made assets use in production .
Abdulai
What is the differences between central Bank And Commercial Bank ?. 2 for each
Abdulai
Two types of bank clearing house.
Abdulai
what are the most durable assets of a bank
Ngongang
What is Opportunity Cost?
Cephas Reply
may be defined as expression of cost in terms of forgone alternative.
Abdulai
Helloo, im new, can i get to know more?
Saniya Reply
You ask questions on any topics you find difficult.
Favour
What is opportunity cost?
Cephas
is price elasticity of demand the same as elasticity of demand
Favour Reply
not really
Victoria
hi
Gh
hello
Bhartendu
i hope everyone be ok
Gh
No
Hassan
please explain
Favour
No
William
explanations please
cleophas
price elasticity of demand is the reaction of customers /demand to price changes(increase or decrease) elasticity of demand is the reaction of prices brought about by the change in demand
Victoria
thank you
Favour
state the laws of demand and supply
William
dd: when price rises demand decreases whereas when price reduces dd rises ss: when ss rises the price rises and when ss decreases price also reduces. There is a positive relationship
Dhoonah
nice
Victoria
Draw a demand curve graph
William
though price elasticity and elasticity are used interchangeably, the demand can respond to income changes and prices of related goods as well.
Gurpalak
explain the difference between merit goods and public goods and show why it is possible for profit to be made in the supply of one of these types of good but not the other
Kavishek
Public goods are defined as products where, for any given output, consumption by additional consumers does not reduce the quantity consumed by existing consumers. Merit goods are, for example, education and to some extent the health-care. They are provided by state as "good for you".
ahmed
The ladies are doing much better than the men
Blacks
what happens when there is a shift in demand curve?
Favour
What is Specialization ? Explain in detail
Muhammad
any one ?
Muhammad
specialisation is a method of production whereby an entity focuses on the production of a limited scope of goods to gain a greater degree of efficiency.
Favour
It's ok
Muhammad
hello
Onome
yah
Abdulai
No. price elasticity of demand refers to the manna in which price of good demanded fluctuate mean while elasticity of demand explains the way consumer change in their willingness as they plan or purchase a good
Ngongang
diffirence between demand and supply
Bonny
what is economic
Seray Reply
It is a social science which studies human behavior as a relationship between ends and scarce which have alternative uses
Obeng
what is norminal wage
Demba Reply
is the wages measured in money as distinct from actual purchasing power
Favour
what is demand curve
Azeez Reply
this is a curve that slop downward from left to rich
Obeng
yes
Basanta
different between capital and wealth
Samuel Reply
Wealth refers to the amount of asset you have, while, capital is the amount of cash money you have with you now and willing to invest in any business.
Favour
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
Jobilize.com Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Lập trình pascal. OpenStax CNX. Sep 30, 2008 Download for free at http://cnx.org/content/col10585/1.1
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Lập trình pascal' conversation and receive update notifications?

Ask