<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Afrikaans huistaal

Graad 7

Module 5

Skryftekens en spelling

Opdrag 1:

Om die skryftekens korrek te gebruik

[lu 6.1.3]

Die afkappingsteken

  1. Besin (in groepe) waarom ego’s en skadu’s , sowel as die onderstaande woorde, met afkappingstekens geskryf word.

kano’s ; hoera’s ; Van Breda’tjie ; rabbi’tjie

Die oplossing is:

  1. Verklaar ook waarom woorde soos oumas, oupas, sofas en malvas nie met ‘n afkappingsteken geskryf word nie.
  2. Die meervouds- en verkleiningsvorme van EIENAME (vanne) wat op ‘n onuitgesproke e en s eindig, kry ‘n afkappingsteken.

- e byvoorbeeld Terblanche’e, Terblanche’ie

- s byvoorbeeld Marais’s, Marais’tjie

Hierdie reël geld wanneer die - e , en - s nie in die enkelvoud uitgespreek word nie.

  1. Die meervouds- en verkleiningsvorme van LETTERS kry ook ‘n afkappingsteken:
a a’s a’tjie
k
n
t

Opdrag 2:

Om skryftekens korrek te gebruik en vertroud te raak met kort- en langklanke

[lu 6.1.1]

Die deelteken en lettergrepe

  1. Verdeel die woord vroeë, in lettergrepe.
  1. Wat is dus die funksie van ‘n deelteken?
  1. Skryf nog vier woorde met deeltekens neer en verdeel hulle langsaan in lettergrepe.
  1. Wanneer lettergrepe gebruik word, sal jy sien dat daar twee soorte lettergrepe is, nl:
OOP LETTERGREPE‘n Oop lettergreep eindig op ‘n GESLOTE LETTERGREPE‘n Geslote lettergreep eindig op ‘n
  1. Verdeel die volgende woorde uit die gedig in lettergrepe en skryf langs elke lettergreep of dit oop of geslote is:

geskenkpapier

diertjie – liedjie

hartedief

Wanneer jy ‘n woord skryf , breek jy die woord soms op ander plekke op as wanneer jy dieselfde woord sê:

Kyk na die volgende voorbeelde:

Ons skryf sok-kie en sê so-(k)kie

Ons skryf pot-te en sê po-(t)te

Die lettergrepe en klankgrepe van ‘n woord is dus nie altyd dieselfde nie.

Opdrag 3:

Om skryftekens korrek te gebruik

[lu 6.1.3]

Die koppelteken

Die gebruike van die koppelteken:

na-aap; uie-oes; ru-olie

  • Dus by die opeenhoping van
  • By saamgestelde titels, bv. adjunk-minister en
  • By herhalings, bv. gou-gou en

Ma-hulle; Anwar-hulle; Oom Simon-hulle

  • Dus by samestellings, waarvan die laaste deel vorm .
  • By samestellings met letters of syfers,

bv. A-span en

  • Samestelling van rigting en aardrykskundige name,bv. Oos-Kaap; Soweto-Wes

Opdrag 4:

Om skryftekens korrek te gebruik

[lu 6.1.3]

Die Kappie

Die kappie word gebruik om die besondere klank van ‘n klinker aan te dui.

Byvoorbeeld:

more -

kerel -

rue -

wereld -

Voeg nog voorbeelde by deur in groepsverband daaroor te besluit.

-

-

-

-

-

Assessering

LU 6
TAALSTRUKTUUR EN –GEBRUIK Die leerder ken en is in staat om die klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer.
Dit is duidelik wanneer die leerder:
6.1 met woorde werk:
6.1.1 raak vertroud met kort en lang klanke en met tweeklanke (diftonge);
6.1.2 verdeel woorde korrek in lettergrepe;
6.1.3 gebruik skryftekens (deelteken, koppelteken, afkappingsteken en kappie) korrek;
6.1.5 gebruik ‘n woordeboek om woordeskat en spelvermoë uit te brei;
6.1.6 gebruik samestellings en verkleinwoorde korrek om woordeskat uit te brei.

Memorandum

Die deelteken en lettergrepe

(a) vroe - e

(b) Die deelteken dui die begin van ‘n nuwe lettergreep aan.

  • voël vo - el

beëindig be - eindig

moeë moe - e

ruïne ru - ine

  • oop lettergrepe eindig op ‘n vokaal

geslote lettergrepe eindig op ‘n konsonant

(e) ge - skenk - pa - pier

ge - : oop

skenk - : geslote

pa -:oop

pier: geslote

dier - tjie - lie - djie

dier - : geslote

tjie - : oop

lie - : oop

djie : oop

hart - te - dief

hart -:geslote

te -:oop

dief -:geslote

Die koppelteken

  • Word gebruik by die opeenhoping van vokale saamgestelde titels:
  • hoof-mediese beampte
  • direkteur-generaal
  • sersant-majoor
  • speurder-sersant
  • By herhalings:
  • fluit-fluit
  • kamma-kamma
  • plek-plek
  • so-so
  • toi-toi
  • staan-staan

By samestellings waarvan hulle die laaste deel vorm

By samestellings met letters of syfers:

  • A-span R100-noot
  • B-mol 9 mm-pistool
  • V-hals 50c-stuk
  • DNS-molekuul 4 × 4-entoesias
  • U-vormig 1994-verkiesing

Opdrag 4:

Om skryftekens korrek te gebruik

  • Die kappie
  • môre
  • kêrel
  • rûe
  • wêreld

sê, hê, wîe, bêre, nêrens, affêre, aikôna, gô, sôe, brûe.

Questions & Answers

what are the products of Nano chemistry?
Maira Reply
There are lots of products of nano chemistry... Like nano coatings.....carbon fiber.. And lots of others..
learn
Even nanotechnology is pretty much all about chemistry... Its the chemistry on quantum or atomic level
learn
Preparation and Applications of Nanomaterial for Drug Delivery
Hafiz Reply
Application of nanotechnology in medicine
what is variations in raman spectra for nanomaterials
Jyoti Reply
I only see partial conversation and what's the question here!
Crow Reply
what about nanotechnology for water purification
RAW Reply
please someone correct me if I'm wrong but I think one can use nanoparticles, specially silver nanoparticles for water treatment.
Damian
yes that's correct
Professor
I think
Professor
what is the stm
Brian Reply
is there industrial application of fullrenes. What is the method to prepare fullrene on large scale.?
Rafiq
industrial application...? mmm I think on the medical side as drug carrier, but you should go deeper on your research, I may be wrong
Damian
How we are making nano material?
LITNING Reply
what is a peer
LITNING Reply
What is meant by 'nano scale'?
LITNING Reply
What is STMs full form?
LITNING
scanning tunneling microscope
Sahil
how nano science is used for hydrophobicity
Santosh
Do u think that Graphene and Fullrene fiber can be used to make Air Plane body structure the lightest and strongest. Rafiq
Rafiq
what is differents between GO and RGO?
Mahi
what is simplest way to understand the applications of nano robots used to detect the cancer affected cell of human body.? How this robot is carried to required site of body cell.? what will be the carrier material and how can be detected that correct delivery of drug is done Rafiq
Rafiq
if virus is killing to make ARTIFICIAL DNA OF GRAPHENE FOR KILLED THE VIRUS .THIS IS OUR ASSUMPTION
Anam
analytical skills graphene is prepared to kill any type viruses .
Anam
Any one who tell me about Preparation and application of Nanomaterial for drug Delivery
Hafiz
what is Nano technology ?
Bob Reply
write examples of Nano molecule?
Bob
The nanotechnology is as new science, to scale nanometric
brayan
nanotechnology is the study, desing, synthesis, manipulation and application of materials and functional systems through control of matter at nanoscale
Damian
Is there any normative that regulates the use of silver nanoparticles?
Damian Reply
what king of growth are you checking .?
Renato
What fields keep nano created devices from performing or assimulating ? Magnetic fields ? Are do they assimilate ?
Stoney Reply
why we need to study biomolecules, molecular biology in nanotechnology?
Adin Reply
?
Kyle
yes I'm doing my masters in nanotechnology, we are being studying all these domains as well..
Adin
why?
Adin
what school?
Kyle
biomolecules are e building blocks of every organics and inorganic materials.
Joe
anyone know any internet site where one can find nanotechnology papers?
Damian Reply
research.net
kanaga
sciencedirect big data base
Ernesto
how did you get the value of 2000N.What calculations are needed to arrive at it
Smarajit Reply
Privacy Information Security Software Version 1.1a
Good
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
Jobilize.com Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Afrikaans huistaal graad 7. OpenStax CNX. Sep 09, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col11016/1.1
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Afrikaans huistaal graad 7' conversation and receive update notifications?

Ask