<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Natuurwetenskappe

Graad 9

Die aarde, sterrestelsels en ruimteprogramme

Module 12

Die heelal se ontstaan

Aan die begin van die heelal se bestaan was daar geen materie nie.

Volgens wetenskaplikes was daar oorspronklik slegs ’n balletjie kleiner as ’n atoom en het dit so groot soos ’n rugbybal geword toe dit begin afkoel vanaf oneindig warm tot tien biljoen °C. Ons weet nie wat voor dié gebeure in die heelal was nie.

Die verklaring lui verder dat die ontsettende warm spasies en ’n sop van deeltjies en kragte skielik met ’n groot knal ontplof en begin uitswel het en steeds aan die uitswel is! Die teorie is daarop gegrond dat die sterrestelsels steeds van mekaar af weg beweeg. Wetenskaplikes kan ook nog die mikrogolwe van die nagloed bespeur.

Dit is bekend as die OERKNAL (BIG BANG) -teorie. Slegs een van die bekende vier kragte in die heelal het gegeld, nl. die superkrag – dit het net vir ’n triljoenste van ’n triljoenste van ’n sekonde geduur!

Kosmoloë (wetenskaplikes wat die heelal bestudeer) het ’n moeilike taak, aangesien hulle niks het om hulle idees teen te toets of mee te vergelyk nie. Daarom het ’n teorie soos die “Oerknal” ontstaan. Dit is ’n model wat hulle geskep het om alle ander verskynsels en aspekte mee te verklaar. Wetenskaplikes reken die heelal is besig om groter en groter te word.

’n Wetenskaplike met die naam Edward Hubble het hierdie beweging van sterrestelsels vir die eerste keer in die 1920’s aangeteken. Hy het bepaal dat die snelheid van ’n sterrestelsel direk eweredig is aan sy afstand van ons af. Hierdie vergelyking staan as Hubble se Wet bekend.

Aktiwiteit 1:

Om ’n model te bou

Neem ’n onopgeblaasde ballon en plak sterretjies oral op die oppervlak. Elke ster verteenwoordig ’n sterrestelsel. Plak ’n ronde plakkertjie tussenin om die Melkweg voor te stel.

Blaas nou die ballon op – let op dat die sterrestelsel en die Melkweg al hoe verder van mekaar af weg beweeg.

’n Reeks prosesse waarin geweldige hitte en druk ’n rol gespeel het, het tot die ontstaan van materie en elemente gelei.

  • Waterstof is in die eerste momente van die ontstaan van die heelal gevorm nadat ’n klomp kwarks (Materie: Graad 8) saamgepers was.
  • Die heelal met al sy sterre en materiewolke bestaan feitlik heeltemal uit helium en waterstof, die kleinste en ligste van alle elemente (soos jy in Graad 8 geleer het).
  • Hierdie elemente het ontstaan toe die kwarks en die “materiesop” gemeng en geweldige druk en hoë temperature ontstaan het.
  • Kwarks is so klein dat 10 biljoen biljoen van hulle langs mekaar slegs 1m lank sou wees.
  • Groter atome soos Berillium het gevorm toe daar in kernreaksies binne-in sterre groot getalle heliumatome saamgevoeg is.
  • Yster – ’n belangrike element in die aardkors – het diep binne sterre gevorm toe geweldige temperature en druk koolstofatome saamgepers het.
  • Alle materie in die heelal word bymekaar gehou deur VIER KRAGTE:
  • swaartekrag
  • elektromagnetiese kragte
  • sterk kernkragte
  • swak kernkragte

Antimaterie bestaan ook – dit is soos ’n spieëlbeeld van materie en wanneer die twee groepe bymekaar sou uitkom, sou hulle mekaar uitkanselleer! Gelukkig is daar baie min antimaterie in die ruimte.

Questions & Answers

how do I set up the problem?
Harshika Reply
what is a solution set?
Harshika
find the subring of gaussian integers?
Rofiqul
hello, I am happy to help!
Shirley Reply
please can go further on polynomials quadratic
Abdullahi
hi mam
Mark
I need quadratic equation link to Alpa Beta
Abdullahi Reply
find the value of 2x=32
Felix Reply
divide by 2 on each side of the equal sign to solve for x
corri
X=16
Michael
Want to review on complex number 1.What are complex number 2.How to solve complex number problems.
Beyan
yes i wantt to review
Mark
use the y -intercept and slope to sketch the graph of the equation y=6x
Only Reply
how do we prove the quadratic formular
Seidu Reply
please help me prove quadratic formula
Darius
hello, if you have a question about Algebra 2. I may be able to help. I am an Algebra 2 Teacher
Shirley Reply
thank you help me with how to prove the quadratic equation
Seidu
may God blessed u for that. Please I want u to help me in sets.
Opoku
what is math number
Tric Reply
4
Trista
x-2y+3z=-3 2x-y+z=7 -x+3y-z=6
Sidiki Reply
can you teacch how to solve that🙏
Mark
Solve for the first variable in one of the equations, then substitute the result into the other equation. Point For: (6111,4111,−411)(6111,4111,-411) Equation Form: x=6111,y=4111,z=−411x=6111,y=4111,z=-411
Brenna
(61/11,41/11,−4/11)
Brenna
x=61/11 y=41/11 z=−4/11 x=61/11 y=41/11 z=-4/11
Brenna
Need help solving this problem (2/7)^-2
Simone Reply
x+2y-z=7
Sidiki
what is the coefficient of -4×
Mehri Reply
-1
Shedrak
the operation * is x * y =x + y/ 1+(x × y) show if the operation is commutative if x × y is not equal to -1
Alfred Reply
An investment account was opened with an initial deposit of $9,600 and earns 7.4% interest, compounded continuously. How much will the account be worth after 15 years?
Kala Reply
lim x to infinity e^1-e^-1/log(1+x)
given eccentricity and a point find the equiation
Moses Reply
A soccer field is a rectangle 130 meters wide and 110 meters long. The coach asks players to run from one corner to the other corner diagonally across. What is that distance, to the nearest tenths place.
Kimberly Reply
Jeannette has $5 and $10 bills in her wallet. The number of fives is three more than six times the number of tens. Let t represent the number of tens. Write an expression for the number of fives.
August Reply
What is the expressiin for seven less than four times the number of nickels
Leonardo Reply
How do i figure this problem out.
how do you translate this in Algebraic Expressions
linda Reply
why surface tension is zero at critical temperature
Shanjida
I think if critical temperature denote high temperature then a liquid stats boils that time the water stats to evaporate so some moles of h2o to up and due to high temp the bonding break they have low density so it can be a reason
s.
Need to simplify the expresin. 3/7 (x+y)-1/7 (x-1)=
Crystal Reply
. After 3 months on a diet, Lisa had lost 12% of her original weight. She lost 21 pounds. What was Lisa's original weight?
Chris Reply
My ma het umfeseem en ha voete swel baie en sy kani uriene afslaan ni wat kan dit veroorsaak
Miggie Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Natuurwetenskappe graad 9. OpenStax CNX. Sep 15, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col11068/1.1
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Natuurwetenskappe graad 9' conversation and receive update notifications?

Ask