<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Natuurwetenskappe

Graad 5

Die aarde en die heelal

Module 25

Die atmosfeer

Aktiwiteit:

Om te kan verduidelik hoek die atmosfeer rondom die aarde lewe moontlik maak en hoekom ons dit in stand moet hou

[lu 2.1; 2.2]

Die planeet Aarde word deur ‘n kombers van gasse bedek wat ons die atmosfeer noem. Die dikte van die laag (atmosfeer) teenoor die grootte van die aarde, kan met die skil van ‘n lemoen teenoor die grootte van die lemoen vergelyk word.

Sonder die atmosfeer sou lewe op aarde nie moontlik wees nie. Dit bestaan nie alleen uit gasse wat noodsaaklik is vir lewe nie, maar verhoed ook dat ons deur die son “gebraai” of deur die koue van die buitenste ruim “verkluim” word. Die atmosfeer veroorsaak dat slegs die helfte van die son se strale die oppervlak van die aarde bereik.

Ons onderskei tussen vier lae in die atmosfeer .

Laag 1: die troposfeer

Hierdie is die laag teenaan die aardoppervlak. Dit is ongeveer 11 km dik en dit is in hierdie laag waar weerveranderinge in die lug plaasvind. Water kom feitlik uitsluitlik in hierdie laag voor.

Die lug in die troposfeer bestaan hoofsaaklik uit twee gasse: stikstof en suurstof. Daar is ‘n baie klein hoeveelheid ander gasse.

Jy kan die samestelling van die lug met ballonne voorstel:

Tel die ballonne en skryf die getalle neer:

Die met ‘n N (dit staan vir stikstof): _______________________________

Die met ‘n O (dit staan vir suurstof): _______________________________

Die met ‘n AG (dit staan vir ander): _______________________________

Beskryf nou in jou eie woorde hoe die lug in die troposfeer saamgestel is (die lug wat ons inasem):

Hoe hoër mens in die troposfeer opbeweeg, hoe “dunner” word die lug. Dit beteken die deeltjies is verder uitmekaar versprei. As jy byvoorbeeld op ‘n hoogte van 8 km ‘n houer met lug sou vul, sal daar minder deeltjies (stikstof, suurstof en ander gasse) in die houer wees as wanneer jy dit op die grond sou doen.

Laag 2: die stratosfeer

Die stratosfeer is ongeveer 40 km dik. Vliegtuie vlieg in hierdie laag. Die baie belangrike osoonlaag kom hier voor. Dit is ‘n tipe suurstoflaag wat die aarde teen die nadelige strale van die son beskerm. Sonder hierdie laag sal die meeste lewende wesens op aarde sterf. Die suurstof in die osoonlaag kom vanaf die plante wat op aarde groei. As hierdie balans versteur word deurdat minder suurstof die osoonlaag bereik en die plek daarvan deur ander gasse wat deur sekere menslike aktiwiteite vrygestel word opgeneem word, verander dit die temperatuur op aarde. Dit kan uiteindelik meebring dat dier en plant nie meer sal kan oorleef nie.

Laag 3: die mesosfeer

Hierdie laag is ongeveer 40 km dik en word gekenmerk deur temperatuurwisseling vanaf -113 grade Celsius tot by 440 grade Celsius (jou liggaamstemperatuur is 37 grade Celsius, water vries by ongeveer 0 grade Celsius en kook by ongeveer 100 grade Celsius). Vallende rotsstukke uit die buiteruim verbrand in hierdie laag en ons sien dit as “verskietende sterre”.

Laag 4: die ionosfeer (termosfeer)

Die ionosfeerlaag is ongeveer 350 km dik en bevat baie gelaaide deeltjies (ione) wat maak dat baie van die radioaktiwiteit wat by tye deur die son veroorsaak word, uitgeskakel word en nie ‘n effek op die aarde het nie.

Vrae:

1. Hoekom is dit belangrik dat ons plante plant eerder as om hulle uit te roei?

2. Industriële vooruitgang kan nadelig wees vir die natuur omdat dit die atmosfeer kan verander. Verduidelik hoekom.

3. Hoekom moet bergklimmers wat hoë berge soos Everest klim, suurstofmaskers dra?

Assessering

LU 2

KONSTRUKSIE VAN WETENSKAPKENNIS Die leerder ken, interpreteer en pas wetenskaplike, tegnologiese en omgewingskennis toe.

Dit is duidelik wanneer die leerder:

2.1 betekenisvolle inligting onthou;

2.2 inligting kategoriseer en eie reëls vir kategorisering verduidelik.

Memorandum

Getal ballonne (laat egter eers die leerders self tel):

  • N 79
  • O 20
  • AG 1

Samestelling: In elke 100 dele is daar 79 dele stikstof (79%), 20 dele suurstof (20 dele) en een deel ander gasse (1%)

Antwoorde:

L.W. Hierdie vrae moet spesifiek t.o.v. die atmosfeer beantwoord word.

  1. Plante gee suurstof en waterdamp af en neem koolstofdioksied op. So dra hulle by tot die handhawing van die nodige balans in die troposfeer en stratosfeer (insluitend die osoon)
  2. Enigiets wat na die osoonlaag verwys

3. Die druk raak so laag dat daar te min suurstof per volume eenheid is.

Questions & Answers

Is there any normative that regulates the use of silver nanoparticles?
Damian Reply
what king of growth are you checking .?
Renato
What fields keep nano created devices from performing or assimulating ? Magnetic fields ? Are do they assimilate ?
Stoney Reply
why we need to study biomolecules, molecular biology in nanotechnology?
Adin Reply
?
Kyle
yes I'm doing my masters in nanotechnology, we are being studying all these domains as well..
Adin
why?
Adin
what school?
Kyle
biomolecules are e building blocks of every organics and inorganic materials.
Joe
anyone know any internet site where one can find nanotechnology papers?
Damian Reply
research.net
kanaga
sciencedirect big data base
Ernesto
Introduction about quantum dots in nanotechnology
Praveena Reply
what does nano mean?
Anassong Reply
nano basically means 10^(-9). nanometer is a unit to measure length.
Bharti
do you think it's worthwhile in the long term to study the effects and possibilities of nanotechnology on viral treatment?
Damian Reply
absolutely yes
Daniel
how to know photocatalytic properties of tio2 nanoparticles...what to do now
Akash Reply
it is a goid question and i want to know the answer as well
Maciej
characteristics of micro business
Abigail
for teaching engĺish at school how nano technology help us
Anassong
Do somebody tell me a best nano engineering book for beginners?
s. Reply
there is no specific books for beginners but there is book called principle of nanotechnology
NANO
what is fullerene does it is used to make bukky balls
Devang Reply
are you nano engineer ?
s.
fullerene is a bucky ball aka Carbon 60 molecule. It was name by the architect Fuller. He design the geodesic dome. it resembles a soccer ball.
Tarell
what is the actual application of fullerenes nowadays?
Damian
That is a great question Damian. best way to answer that question is to Google it. there are hundreds of applications for buck minister fullerenes, from medical to aerospace. you can also find plenty of research papers that will give you great detail on the potential applications of fullerenes.
Tarell
what is the Synthesis, properties,and applications of carbon nano chemistry
Abhijith Reply
Mostly, they use nano carbon for electronics and for materials to be strengthened.
Virgil
is Bucky paper clear?
CYNTHIA
carbon nanotubes has various application in fuel cells membrane, current research on cancer drug,and in electronics MEMS and NEMS etc
NANO
so some one know about replacing silicon atom with phosphorous in semiconductors device?
s. Reply
Yeah, it is a pain to say the least. You basically have to heat the substarte up to around 1000 degrees celcius then pass phosphene gas over top of it, which is explosive and toxic by the way, under very low pressure.
Harper
Do you know which machine is used to that process?
s.
how to fabricate graphene ink ?
SUYASH Reply
for screen printed electrodes ?
SUYASH
What is lattice structure?
s. Reply
of graphene you mean?
Ebrahim
or in general
Ebrahim
in general
s.
Graphene has a hexagonal structure
tahir
On having this app for quite a bit time, Haven't realised there's a chat room in it.
Cied
what is biological synthesis of nanoparticles
Sanket Reply
how did you get the value of 2000N.What calculations are needed to arrive at it
Smarajit Reply
Privacy Information Security Software Version 1.1a
Good
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
Jobilize.com Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Natuurwetenskappe graad 5. OpenStax CNX. Sep 23, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col10980/1.2
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Natuurwetenskappe graad 5' conversation and receive update notifications?

Ask