<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Ekonomiese en bestuurswetenskappe

Graad 9

Die ekonomiese siklus

Module 7

Die nasionale begroting

  • Die nasionale begroting is ‘n dokument wat jaarliks deur die Minister van Finansies opgestel word waarin ‘n vooruitskatting van die owerheid se verwagte inkomste en uitgawes vir die komende jaar opgeteken is. Die nasionale begroting word beskou as die beplande raamwerk waarbinne die staat moet handel, en daarom dien dit hoofsaaklik die volgende twee doelstellings:
  • aankondiging van verwagte owerheidsbesteding en belastinginkomste; en
  • aanduiding van die staat se strategie om die ekonomie op ‘n bepaalde koers te hou.

In die beplanning van die nasionale begroting is die eerste belangrike stap dat die verskillende staatsdepartemente hul eie begrotings moet saamstel waarin ‘n aanduiding van hul behoeftes/uitgawes gegee moet word. Wanneer al die departemente hul beplande uitgawes voorsien het, word dit verwerk om ‘n geheelbeeld van al die uitgawes te verkry.

  • OWERHEIDSBESTEDING kan onderskei word in die volgende vier groepe funksies wat die staat verrig en waarvoor fondse benodig word (ook genoem die FUNKSIONELE INDELING):
  • ALGEMENE OF KOLLEKTIEWE DIENSTE is dienste soos verdediging, handhawing van wet en orde en algemene landsadministrasie.
  • GEMEENSKAPSDIENSTE is dienste wat gelewer word waar ‘n groot aantal mense saamwoon (byvoorbeeld dienste soos padbou, sanitasie, vullisverwydering, ens.)
  • MAATSKAPLIKE OF SOSIALE DIENSTE soos gesondheidsorg, onderwys, behuising, ens. wat hoofsaaklik uit belastings gedek word.
  • EKONOMIESE DIENSTE soos uitgawes aan direkte produksie en navorsing.

Hierna word beplan om die nodige fondse te vind om die uitgawes te dek. Hierdie fondse word hoofsaaklik gevind uit die heffing van BELASTING, waaronder DIREKTE BELASTING (byvoorbeeld persoonlike inkomstebelasting wat gehef word op die inkomste van indiwidue), asook INDIREKTE BELASTING (byvoorbeeld doeane- en aksynsbelasting, belasting op toegevoegde waarde of BTW, ens.)

  • Hieronder word ‘n beknopte opsomming van die jaarlikse begroting vir die belastingjaar 1999 - 2000 gegee:
JAARLIKSE BEGROTING(1999 – 2000) BEDRAG TOEGEKEN(B MILJOEN) PERSENTASIE VANTOTALE BESTEDING(%)
Totale inkomste: 190,3
Totale besteding:
Vervoer en Kommunikasie 8,2 3,7
Rente (op lenings) 48,5 22,1
Salarisse (staatsdienspersoneel) 86,5 51,0
Onderwys 48,5 22,1
Gesondheid 24,0 10,9
Gemeenskapsveiligheid en Welsynsdienste 19,8 9,0
Behuising en Gemeenskapsontwikkeling 9,6 4,5
Polisie 15,3 7,0
Verdediging 35,5 5,5
Gevangenisdienste (Korrektiewe Dienste) 5,4 2,7
Justisie (regspleging) 2,8 1,3
Landbou, Bosbou en Visserye 3,6 1,6
Tekort 25,1

Aktiwiteit 1:

Nasionale begroting

[lu 1.5]

SELF:

Verwys na die tabel en beantwoord die volgende vrae:

  1. Aan watter uitgawe beoog die staat om die meeste te spandeer?
  1. Waaraan word meer spandeer: aan Verdediging of aan Onderwys?

Aktiwiteit 2:

Nasionale begroting

[lu 1.5]

SELF:

Die laaste kolom toon die persentasie van die totale besteding vir elke departement. Gebruik die inligting om ‘n kolomgrafiek te trek sodat aangedui kan word hoeveel op elk van die kategorieë bestee word. Voeg ‘n aparte vel in.

Aktiwiteit 3:

Rangorde van besteding

[lu 1.5]

SELF:

Verwys na die grafiek en skryf in orde van die hoogste na die laagste besteding neer hoedat die uitgawes (in orde van belangrikheid) geprioritiseer word.

Aktiwiteit 4:

Beoordeling van rangorde

[lu 1.5]

GROEP:

Stem die groep saam met die prioriteitslys soos in die tabel hierbo aangedui?

Besluit hoedat jou groep die beskikbare fondse volgens jul eie prioriteitslys sal bestee en herontwerp dan die kolomgrafiek volgens jul indeling.

Assessering

Leeruitkomstes(LUs)
LU 1
die ekonomiese siklusDie leerder is in staat wees om kennis en begrip van die ekonomiese siklus binne die konteks van ‘die ekonomiese’ probleem te toon.
Assesseringstandaarde(ASe)
Dit is duidelik wanneer die leerder:
  • verskillende wyses van geld die vloei van produksiefaktore en goedere en dienste in die ekonomiese siklus binne die Suid-Afrikaanse ekonomie kan verduidelik;
  • die rol van die buitelandse sektor in die ekonomiese siklus kan bespreek;
  • met behulp van ‘n grafiek kan illustreer hoe vraag en aanbod pryse beïnvloed, en hierdie verband kan bespreek;
  • die invloed en aksies (stakings en wegblyaksies) van vakbonde oor die algemeen en in die apartheidsera op die volgende terreine krities kan evalueer:
  • die Suid-Afrikaanse ekonomie;
  • politieke, ekonomiese en sosiale transformasie;
  • arbeidsaangeleenthede;
  • die uitwerking van die nasionale begroting op die ekonomie (bv. belasting en besteding op onderwys, sosiale welsyn, gesondheid en veiligheid) kan bespreek.

Memorandum

AKTIWITEIT 1: Nasionale begroting

SELF:

Antwoorde m.b.t. die tabel:

  1. Salarisse van Staatsdienspersoneel.
  2. Onderwys: 22,1% vergeleke met 5,5% van Verdediging.

AKTIWITEIT 2: Grafiese voorstelling van begrotingsyfers

SELF:

Trek die kolom-grafiek wat die persentasie-bydrae van elke uitgawe tot die begroting toon.

AKTIWITEIT 3: Rangorde van besteding

SELF:

Beoordeel self leerders se prioriteite.

AKTIWITEIT 4: Beoordeling van rangorde

GROEP:

Beoordeel die groep se indeling en hul prioriteite.

Questions & Answers

Application of nanotechnology in medicine
what is variations in raman spectra for nanomaterials
Jyoti Reply
I only see partial conversation and what's the question here!
Crow Reply
what about nanotechnology for water purification
RAW Reply
please someone correct me if I'm wrong but I think one can use nanoparticles, specially silver nanoparticles for water treatment.
Damian
yes that's correct
Professor
I think
Professor
what is the stm
Brian Reply
is there industrial application of fullrenes. What is the method to prepare fullrene on large scale.?
Rafiq
industrial application...? mmm I think on the medical side as drug carrier, but you should go deeper on your research, I may be wrong
Damian
How we are making nano material?
LITNING Reply
what is a peer
LITNING Reply
What is meant by 'nano scale'?
LITNING Reply
What is STMs full form?
LITNING
scanning tunneling microscope
Sahil
how nano science is used for hydrophobicity
Santosh
Do u think that Graphene and Fullrene fiber can be used to make Air Plane body structure the lightest and strongest. Rafiq
Rafiq
what is differents between GO and RGO?
Mahi
what is simplest way to understand the applications of nano robots used to detect the cancer affected cell of human body.? How this robot is carried to required site of body cell.? what will be the carrier material and how can be detected that correct delivery of drug is done Rafiq
Rafiq
if virus is killing to make ARTIFICIAL DNA OF GRAPHENE FOR KILLED THE VIRUS .THIS IS OUR ASSUMPTION
Anam
analytical skills graphene is prepared to kill any type viruses .
Anam
what is Nano technology ?
Bob Reply
write examples of Nano molecule?
Bob
The nanotechnology is as new science, to scale nanometric
brayan
nanotechnology is the study, desing, synthesis, manipulation and application of materials and functional systems through control of matter at nanoscale
Damian
Is there any normative that regulates the use of silver nanoparticles?
Damian Reply
what king of growth are you checking .?
Renato
What fields keep nano created devices from performing or assimulating ? Magnetic fields ? Are do they assimilate ?
Stoney Reply
why we need to study biomolecules, molecular biology in nanotechnology?
Adin Reply
?
Kyle
yes I'm doing my masters in nanotechnology, we are being studying all these domains as well..
Adin
why?
Adin
what school?
Kyle
biomolecules are e building blocks of every organics and inorganic materials.
Joe
anyone know any internet site where one can find nanotechnology papers?
Damian Reply
research.net
kanaga
sciencedirect big data base
Ernesto
Introduction about quantum dots in nanotechnology
Praveena Reply
hi
Loga
what does nano mean?
Anassong Reply
nano basically means 10^(-9). nanometer is a unit to measure length.
Bharti
how did you get the value of 2000N.What calculations are needed to arrive at it
Smarajit Reply
Privacy Information Security Software Version 1.1a
Good
watter drie vakbonde is betrokke by die onderhandelings
ferdi Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Ekonomiese en bestuurswetenskappe graad 9. OpenStax CNX. Sep 15, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col11073/1.1
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Ekonomiese en bestuurswetenskappe graad 9' conversation and receive update notifications?

Ask