<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Sosiale wetenskappe: geskiedenis

Graad 5

Ontdek die verhaal van jou provinsie

Module 2

Jou provinsie se verlede: sketse en diagramme

Hoe sketse en diagramme jou kan help om jou provinsie se verlede beter te verstaan

AGTERGROND VIR JOU!

Omtrent 2 000 jaar gelede het die Khoina, wat veral veeherders was, hier aangekom uit die noorde. Hulle het in gebiede gebly waar hulle kon jag en plantvoedsel versamel en waar veral genoeg weiding vir hul skape en beeste was. Hulle het in groot groepe gebly en moes dikwels rondtrek. Daarom het hulle min besittings gehad. Hutte is gebou van gebuigde latte met rietmatte bo-oor. Buite-om was 'n omheining. Hulle het beesmis en bloed op die vloere gesmeer en op biesiematte geslaap. Potte en melkemmers is so ontwerp dat dit oor die diere se rûe vasgemaak kon word.

AKTIWITEIT

OM SKETSE EN DIAGRAMME TE GEBRUIK OM DIE VERLEDE BETER TE VERKEN

LU 1.2

Bestudeer meegaande bronne en beantwoord dan die vrae wat volg:

BRON A

BRON B

Die Khoina het die volgende voorwerpe uit die omgewing gebruik om aan die lewe te bly.

(a) Weet jy waarvan hulle die volgende voorwerpe gemaak het? Kies gerus uit meegaande lys.

hutte stamme, riete, klei, velle
klere
halssnoere
wapens
pype
houers
potte
skoeisel

Wat is die verband?

Watter kruie gebruik julle in die kombuis?

NEDERLANDSE BOERE

Soos julle reeds weet, het die V.O.C. 'n sterk handelsmaatskappy geword. Baie van hul skepe het vanaf Europa na die Ooste gevaar. In 1652 word Jan van Riebeeck gestuur om met 'n halfwegstasie aan die Kaap te begin.

In 1657 het hy toestemming aan die eerste nege boere (vryburgers) gegee om te begin boer op klein plasies. Die V.O.C. wou genoeg vrugte, groente en graan aan die skepe lewer, en sodoende ook hul uitgawes verminder. Die V.O.C. het die vryburgers se produkte teen vasgestelde pryse gekoop. Soos die vryburgers vermeerder het, het hulle ook by ander landboubedrywighede betrokke geraak.

(b) Bestudeer onderstaande statistiek oor die boerderybedrywighede van die vryburgers. Sê dan of die bewerings daaroor waar of onwaar is. Indien onwaar, verskaf die korrekte feite.

JAAR BEESTE SKAPE WYN (LÊERS) KORING (MND)
1711 20 743 116 256 1 094 20 526
1713 16 557 120 208 1 617 12 360
1783 62 762 310 904 3 239 14 983
1788 80 921 445 557 7 186 22 280
1795 71 664 418 817 6 271 32 936

Verwerk uit : H.J. van Aswegen, Geskiedenis van S.A. tot 1854 , p. 93.

1. In 1713 het koringboere oorgeskakel na veeboerdery.

2. Die afname in graanproduksie van 1711 na 1713 was te wyte aan droogtes, ontydige reëns of siektes.

3. Vanaf 1788 moes die regering koring invoer weens 'n tekort.

In 1780, toe daar omtrent 10 500 Vryburgers was, het die V.O.C. die gebied tot by die Oranjerivier in die noorde en die Visrivier in die ooste beheer.

Graan-, wyn- en veeboere het daartoe bygedra dat die noord - en oosgrens verder verskuif het. Die graanboere het hul grond om die beurt beplant en 'n jaar lank laat braak lê. Die swaar ploeg is deur osse gesleep. Vanaf Desember is graan geoes, in klein bondels gebind en opgestapel. Daar is van soggens vroeg tot saans laat gewerk. Gewoonlik het die suidoostewind gehelp dat graan gedors is. Daarna is die graan skoongemaak, uitgemeet, in sakke gesit en dadelik dorp toe of na 'n meulenaar gestuur.

(c) Ontwerp nou jou eie advertensie vir werkers op jou koringplaas.

Die gesinne was meestal groot. Op die plase was ook bywoners, meestal Khoina-bediendes. Ryker boere het slawe besit. Die vrouens het die kinders opgevoed (soms skoolgehou) en moes kos voorberei. Die mans het meestal te perd vee versorg of gejag. Hulle het hul eie droëvrugte, botter en seep gemaak en velle gelooi. Koffie, tee, suiker, gewere, buskruit en lood was baie skaars en is gewoonlik by rondreisende smouse gekoop. (Onthou: 'n reis na Kaapstad het omtrent drie maande geduur!)

(d) GROEPWERK VIR JULLE!

Verdeel in groepe. Bestudeer die onderstaande sketse. Elke groeplid kry nou geleentheid om ‘n vraag oor ‘n skets te stel wat die ander groeplede dan probeer beantwoord. Dit mag net nie ‘n ja/nee vraag wees nie. Die groepleier kan die vrae wat jul nie kan beantwoord nie, neerskryf sodat ons dit later aan die hele klas kan stel.

(e) Ontwerp jou eie strokiesprent om 'n dag in die lewe van 'n veeboergesin te beskryf.

Assessering

LU 1

GESKIEDKUNDIGE ONDERSOEK

Die leerder is in staat om ondersoekvaardighede te gebruik om die verlede en die hede te ondersoek.

Dit is duidelik wanneer die leerder:

1.1 bronne vind:

  • met leiding bronne kies wat nuttige inligting oor die verlede bevat;

1.2 met bronne werk:

  • inligting uit ‘n verskeidenheid van bronne opteken en kategoriseer;

1.3 vrae beantwoord:

  • volhou om inligting uit bronne te gebruik om vrae te beantwoord oor mense, gebeure, artefakte uit die verlede.

Memorandum

Aktiwiteit

a) KlereHalssnoerWapensPypHouers, potteSkoeisel Vel, riete en gras (hoede, mandjies)Sade, velsakkies met klippe in (rafels), skulpe, riet, horingBeen, klip, takke, gif (papie van kewer) slang, leer, kierie, wippeHoutLeersakke, skilpaddoppeDierevelle (gebrei)

b)

  • Onwaar, dit was slegs ‘n swak oes
  • Waar
  • Onwaar, daar was ‘n toename

Questions & Answers

Application of nanotechnology in medicine
what is variations in raman spectra for nanomaterials
Jyoti Reply
I only see partial conversation and what's the question here!
Crow Reply
what about nanotechnology for water purification
RAW Reply
please someone correct me if I'm wrong but I think one can use nanoparticles, specially silver nanoparticles for water treatment.
Damian
yes that's correct
Professor
I think
Professor
what is the stm
Brian Reply
is there industrial application of fullrenes. What is the method to prepare fullrene on large scale.?
Rafiq
industrial application...? mmm I think on the medical side as drug carrier, but you should go deeper on your research, I may be wrong
Damian
How we are making nano material?
LITNING Reply
what is a peer
LITNING Reply
What is meant by 'nano scale'?
LITNING Reply
What is STMs full form?
LITNING
scanning tunneling microscope
Sahil
how nano science is used for hydrophobicity
Santosh
Do u think that Graphene and Fullrene fiber can be used to make Air Plane body structure the lightest and strongest. Rafiq
Rafiq
what is differents between GO and RGO?
Mahi
what is simplest way to understand the applications of nano robots used to detect the cancer affected cell of human body.? How this robot is carried to required site of body cell.? what will be the carrier material and how can be detected that correct delivery of drug is done Rafiq
Rafiq
if virus is killing to make ARTIFICIAL DNA OF GRAPHENE FOR KILLED THE VIRUS .THIS IS OUR ASSUMPTION
Anam
analytical skills graphene is prepared to kill any type viruses .
Anam
what is Nano technology ?
Bob Reply
write examples of Nano molecule?
Bob
The nanotechnology is as new science, to scale nanometric
brayan
nanotechnology is the study, desing, synthesis, manipulation and application of materials and functional systems through control of matter at nanoscale
Damian
Is there any normative that regulates the use of silver nanoparticles?
Damian Reply
what king of growth are you checking .?
Renato
What fields keep nano created devices from performing or assimulating ? Magnetic fields ? Are do they assimilate ?
Stoney Reply
why we need to study biomolecules, molecular biology in nanotechnology?
Adin Reply
?
Kyle
yes I'm doing my masters in nanotechnology, we are being studying all these domains as well..
Adin
why?
Adin
what school?
Kyle
biomolecules are e building blocks of every organics and inorganic materials.
Joe
anyone know any internet site where one can find nanotechnology papers?
Damian Reply
research.net
kanaga
sciencedirect big data base
Ernesto
Introduction about quantum dots in nanotechnology
Praveena Reply
hi
Loga
what does nano mean?
Anassong Reply
nano basically means 10^(-9). nanometer is a unit to measure length.
Bharti
how did you get the value of 2000N.What calculations are needed to arrive at it
Smarajit Reply
Privacy Information Security Software Version 1.1a
Good
Berger describes sociologists as concerned with
Mueller Reply
what is hormones?
Wellington
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
Jobilize.com Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Sosiale wetenskappe: geskiedenis graad 5. OpenStax CNX. Sep 23, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col10987/1.2
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Sosiale wetenskappe: geskiedenis graad 5' conversation and receive update notifications?

Ask