<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Natuurwetenskappe

Graad 5

Lewe en lewenswyse

Module 6

Plante wat sonder sade en blomme voortplant

Aktiwiteit:

Om vas te stel hoe sekere plante sonder blomme en sade voortplant

[lo 1.1, 1.2, 1.3]

Kom ons doen navorsing

Voordat ons kyk of plante sonder blomme en sade kan voortplant, kyk ons eers na die stappe waaruit wetenskaplike navorsing bestaan.

DIE PROBLEEM:

As jy ‘n probleem vir jou navorsing neerskryf, weet almal wat jy ondersoek.

Dit laat jou ook terselfdertyd dink aan wat jy gaan doen en wat jy gaan benodig vir die navorsing.

DIE METODE:

JY verduidelik hoe jy die navorsing gaan uitvoer en wat jy gaan benodig.

Jy kan egter nog nie sê wat jy uitgevind het nie.

WAARNEMING:

Jy maak aantekeninge van al die inligting wat jy versamel het, of as dit ‘n eksperiment is, skryf jy neer wat gebeur terwyl die eksperiment aan die gang is.

GEVOLGTREKKING:

Nou skryf jy neer wat jy uitgevind het, sodat jy dit met ander mense kan deel.

As jy die navorsing op hierdie wyse aanpak, kan jy verseker wees dat jy soos ‘n wetenskaplike te werk gaan. ‘n Wetenskaplike doen altyd navorsing om antwoorde op sy vrae te kry. Jy doen ook dikwels navorsing sonder dat jy dit weet!

Pas hierdie metode toe om iets oor voortplanting by plante uit te vind.

Probleem:

Om te sien of nuwe plante uit ou plante kan groei sonder dat sade gevorm word.

Metode:

Sny 'n blaaragtige tak (ongeveer 16 cm lank) van ENIGE van die volgende plante wat jy in jou tuin, woonbuurt of omgewing kan bekom:

Sny die onderste blare van die tak af (los net 2 of 3 blare). Ons noem die tak nou 'n steggie. Plant dit in 'n blik vol riviersand of goeie grond. Net 8 cm van die steggie mag bo die grond uitsteek. Maak dit goed nat.

Maak nou gate in 'n plastieksak en bedek die steggie sowel as die blik daarmee. Gebruik 'n stuk wol (tou) of 'n rekkie om die sak om die blik vas te bind.

Gebruik bostaande inligting om die finale produk te skets. Onthou die byskrifte!

Waarneming:

Verwyder die plastieksak na ses dae en verwyder die steggie uit die grond.

  1. Is jou steggies vars en groen of bruin en uitgedroog?
  1. Het iets onder aan jou steggie verskyn?
  1. As daar iets is, wat dink jy is dit? (blare, wortelhare, wortels)
  1. Hoekom het (iii) ontwikkel?

Plant weer jou steggie in dieselfde blik grond en bedek dit met die plastieksak. Verwyder die sak elke tweede dag (net gedurende die dag, bedek jou steggie snags) vir twee weke lank.

Die jong plantjie behoort nou sterk en gesond genoeg te wees om in vrugbare tuingrond oorgeplant te word!

Voortplanting deur middel van steggies

Die stingels van plante kan gebruik word om nuwe plante mee te kweek. Plante met sagte, groen stingels ontwikkel gou wortels, terwyl plante met houtagtige stamme langer neem. Die proses staan bekend as vegetatiewe voortplanting .

Voortplanting met lopers

Die aarbei

Die hoofplant vorm lopers wat uiteindelik nuwe plante vorm. Dit is ook 'n voorbeeld van vegetatiewe voortplanting.

  1. Kan jy nog ‘n plant noem wat met lopers voortplant?

Voortplanting met bolle

Sekere plante vorm bolle ondergronds wat later ontwikkel om nuwe plante te vorm. Kannas, keiserskroonblomme en sekere lelies word op dié manier in onbewoonde dele regoor ons land voortgeplant.

Miljoene blombolle wat deur deskundiges gekweek word, word jaarliks in ons land verkoop. Druk hulle net in die grond, gee genoeg water en jy sal aan die einde van die seisoen met 'n pragtige, kleurvolle massa beloon word!

Opdrag 5

Dahlias, anemone en affodille is net 'n paar voorbeelde. Besoek jou plaaslike kettingwinkel en kyk of jy blombolle te koop kan kry. Probeer die name van nog VYF soorte blombolle vasstel:

Assessering

LU 1

WETENSKAPLIKE ONDERSOEK Die leerder is in staat om met selfvertroue op weetgierigheid oor natuurlike verskynsels te reageer, en om binne die konteks van wetenskap, tegnologie en die omgewing verbande te ondersoek en probleme op te los.

 

Dit is duidelik wanneer die leerder:

1.1   ondersoeke beplan;

1.2   ondersoeke uitvoer en data versamel;

1.3       data evalueer en bevindinge kommunikeer;

 

Memorandum

  1. Waarneming
  1. vars en groen
  2. Ja
  3. wortels
  4. Die steggie groei en vorm dus ‘n nuwe plantjie.

(d) Gevolgtrekking – eie bewoording maar moet ‘n antwoord verskaf op die

probleemstelling, bv. plante kan sonder blomme en sade voortplant deurdat

steggies wortels groei.

(e) Hen-en-kuiken

Opdrag:

(a-e) Enige voorbeelde, bv. ranonkels, sporaksis, swaardlelies, sneeuklokkies, freesias.

Questions & Answers

what is Economics
Ebem Reply
the branch of knowledge concerned with the production, consumption, and transfer of wealth and has Influence by sociology!!!!
Ajay
Economics is the study of how humans make decisions when they want to fulfil their requirements and desires for goods, services and resources.
Abdullah
Economics is the study how humans make decisions in the faces of scarcity.
Rose
economic is the study of how human make decision in the fact of scarcity.
Toang
Economics is a social science which study human behavior as a relationship between earn and scarce mean which have alternative uses
Juliet
what is market structure
Fatima
market structure in economics depicts how firms are differentiated and categorised based on types of goods they sell and how their operations are affected by external factors and elements.
Nasir
what is demand
Gooluck Reply
demand is the willingness to purchase something
Mohamed
demand is the potential ability or williness to purchases something at a particular price at a given period of time..
Ahmed
Demand refers to as quantities of a goods and services in which consumers are willing and able to purchase at a given period of time. Demand can also be defined as the desire backed by ability to purchase .
Fadiga
what is demand
John Reply
is the production of goods in scarcity
David
thanks
John
Demand refers to as quantities of a goods and services in which consumers are willing and able to purchase at a given period of time.
Fadiga
what is demand of supply
music Reply
What is the meaning of supply of labour
Anthonia Reply
what is production?
Elizabeth Reply
Production is basically the creation of goods and services to satisfy human wants
Anthonia
under what condition will demand curve slope upward from left to right instead of normally sloping downward from left to right
Atama Reply
how i can calculate elasticity?
Tewekel Reply
What is real wages
Emmanuella Reply
what are the concept of cost
Tabitha Reply
what is the difference between want and choice
Grace Reply
Want is a desire to have something while choice is the ability to select or choose a perticular good or services you desire to have at a perticular point in time.
Dalton
substitutes and complements
Amman Reply
Substitute are goods that can replace another good but complements goods that can be combined together
nkanyiso
account for persistent increase in lnflation
niwahereza Reply
what is opportunity cost
Adebowale Reply
opportunity cost reffered to as alternative foregone when choice is made
niwahereza
government measures to control inflation?
Formu Reply
control populationk growth rate by using family planning to reduce faster increase of people than job creation
niwahereza
While the American heart association suggests that meditation might be used in conjunction with more traditional treatments as a way to manage hypertension
Beverly Reply
in a comparison of the stages of meiosis to the stage of mitosis, which stages are unique to meiosis and which stages have the same event in botg meiosis and mitosis
Leah Reply
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
Jobilize.com Reply

Get Jobilize Job Search Mobile App in your pocket Now!

Get it on Google Play Download on the App Store Now




Source:  OpenStax, Natuurwetenskappe graad 5. OpenStax CNX. Sep 23, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col10980/1.2
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Natuurwetenskappe graad 5' conversation and receive update notifications?

Ask