<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Tegnologie

Graad 5

Maak masjiene maklik

Module 1

Stelsels

VOORKENNIS

  1. WAT IS ‘N STELSEL?
  1. Sjoe! Het jy al ooit vantevore van hierdie woord gehoor?

Indien jou antwoord ja was, verduidelik kortliks hieronder. Indien jou antwoord nee was, let nou mooi op:

Weet jy dat jou liggaam uit nege verskillende stelsels bestaan? Drie daarvan is jou beenstelsel , jou spierstelsel en jou asemhalingstelsel .

Opdrag

  1. Skryf elke stelsel neer wat ooreenstem met die prentjies hieronder.

  1. Kan jy enige ander stelsel van jou liggaam opnoem?

'n Stelsel is dus ‘n stel eenhede wat saam werk om 'n sekere taak te verrig.

Voorbeeld: Jou beenstelsel bestaan uit jou skedel ('n eenheid) en geraamte ('n eenheid) wat 'n sterk raamwerk (taak) is vir jou liggaam.

  1. STELSELS IN TEGNOLOGIE

In Tegnologie kry ons te doen met vier verskillende stelsels, nl. elektriese , meganiese , hidrouliese (vloeistofdruk-) en pneumatiese (lugdruk-) stelsels.

  1. MEGANIESE STELSELS

In hierdie module gaan ons kyk na meganiese stelsels. 'n Voorbeeld van 'n groot meganiese stelsel is 'n fiets. 'n Meganiese stelsel gebruik energie om 'n bepaalde funksie te verrig. Dit kan wees om die spoed, die rigting of die krag wat uitgeoefen word te verander.

Opdrag

Bestudeer die illustrasie met byskrifte en beantwoord die vrae wat volg:

  1. Kopieer die tabel en vul in watter deel/dele van die fiets vorm die:
Deel / Dele Funksie
a) aandrywingseenheid
b) stuureenheid
c) stopeenheid
  1. Wat is elk van bogenoemde se funksie ?

[LU 1.2]

As ons die fiets "opbreek" in verskillende dele volgens die taak/werk wat elkeen verrig, kan ons makliker verstaan hoe elke eenheid werk. Elke eenheid kan ook in drie kleiner stelsels opgebreek word, nl. 'n inset- , 'n prosessering - en 'n uitset stelsel.

Kom ons verduidelik dit so:

INSET (krag of beweging)

Krag word toegepas op die pedale deur die fietsryer se voete.

PROSESSERING (omgesit/oorgedra)

Die ketting en ratstelsel veroorsaak

UITSET (verlangde krag of beweging)

dat die agterwiel draai, wat die fiets in beweging bring.

  1. BEHEER

Opdrag

  1. Wat beteken dit om beheer uit te oefen? (Gebruik ‘n verklarende woordeboek.)

Beheer kan deur middel van 'n oop of 'n geslote stelsel uitgeoefen word. 'n Oop stelsel kan beheer word , terwyl 'n geslote stelsel outomaties werk . (Jy sal in die latere grade meer hieroor leer.)

  1. TIPES BEWEGINGS WAT 'N MEGANISME KAN UITOEFEN

Daar is hoofsaaklik vier soorte bewegings wat 'n meganiese stelsel kan uitoefen as 'n krag daarop inwerk, naamlik

'n liniêre beweging (in 'n reguit lyn en in een rigting)

'n heen-en-weer beweging (vorentoe en agtertoe in 'n reguit lyn)

'n rotasie-beweging ('n beweging al in die rondte soos 'n wiel wat

draai).

'n swaai-beweging ('n beweging vorentoe en agtertoe in 'n boog

soos 'n swaai).

Opdrag

  1. Dui met 'n pyl in die eerste kolom van die vorige tabel aan watter tipe beweging elkeen van die meganiese stelsels uitvoer.

'n Masjien is 'n kombinasie van verskillende meganismes/meganiese stelsels.

[LU 1.3]

  1. BEWEGING

Die aantrekkingskrag van die aarde veroorsaak dat alle voorwerpe na die aarde toe aangetrek word. Mense het egter meganiese stelsels ontwerp om masjiene in verskillende rigtings en met verskil in spoed te laat beweeg. Wiele, hefbome, katrolle en ratte maak dit makliker om 'n swaar voorwerp te beweeg.

Assessering

LU 1

TEGNOLOGIESE PROSESSE EN VAARDIGHEDE

Die leerder is in staat om tegnologiese prosesse en vaardighede eties en verantwoordelik toe te pas deur gepaste inligtings- en kommunikasietegnologie te gebruik.

Dit is duidelik wanneer die leerder:

Ondersoek:

1.2 uitvind oor bestaande produkte wat relevant vir ‘n probleem, behoefte of geleentheid is, en sommige ontwerpaspekte identifiseer (bv. vir wie dit is, waarvoor dit is, hoe dit lyk, waarvan dit gemaak is);

1.3 waar gepas, ‘n wetenskaplike ondersoek uitvoer oor begrippe wat relevant vir ‘n probleem, behoefte of geleentheid is deur wetenskapprosesvaardighede te gebruik:1.3.1 beplan die ondersoek;

  • voer die ondersoek uit;

1.3.3 verwerk en interpreteer data;

1.3.4 evalueer en kommunikeer bevindinge;

Maak:

1.7 die stappe in ‘n plan beskryf om iets te maak, insluitend tekeninge of sketse van hoofdele;

1.8 gepaste gereedskap en materiaal gebruik om produkte te maak deur die gekose materiaal af te meet, uit te merk, te sny of te skei, te vorm of te vervorm, aan mekaar te heg, te las of saam te voeg, en af te rond;

Evalueer:

1.10 met bystand die produk evalueer volgens die ontwerpopdrag en gegewe spesifikasies en beperkings (bv. mense, doel, omgewing), en verbeteringe en wysigings voorstel, indien nodig;

1.11 die aksieplan wat gevolg is evalueer en verbeteringe en wysigings voorstel, indien nodig;

Kommunikeer:

1.12 tweedimensionele sketse maak met byskrifte en, indien gepas, kleur gebruik om dit doeltreffender te maak.

LU 2

TEGNOLOGIESE KENNIS EN BEGRIP

Die leerder is in staat om relevante tegnologiese kennis te verstaan en dit eties en verantwoordelik toe te pas.

Dit is duidelik wanneer die leerder:

Stelsels en beheer:

  • kennis en begrip toon van hoe om energiebronne te gebruik om meganiese stelsels aan te dryf om ‘n produk op ‘n manier te laat beweeg.

Memorandum

Voorkennis

(a)

1. Antwoorde sal verskil

2. asemhalingstelsel beenstelsel spierstelsel

3. senuweestelsel spysverteringstelsel klierstelsel

bloedsomloopstelsel

(b)

1. a) meganiese b) meganiese

c) hidrouliese d) meganiese

e) elektriese f) meganiese

Die antwoorde kan tot vrugbare besprekings lei, aangesien sommige sketse ‘n kombinasie van stelsels toon.

(c) Dele Funksie

1. a) pedale; ketting; wiele beweging

b) handvatsels; voorwiel rigtingverandering

c) remme stop

Questions & Answers

what are the products of Nano chemistry?
Maira Reply
There are lots of products of nano chemistry... Like nano coatings.....carbon fiber.. And lots of others..
learn
Even nanotechnology is pretty much all about chemistry... Its the chemistry on quantum or atomic level
learn
Preparation and Applications of Nanomaterial for Drug Delivery
Hafiz Reply
Application of nanotechnology in medicine
what is variations in raman spectra for nanomaterials
Jyoti Reply
I only see partial conversation and what's the question here!
Crow Reply
what about nanotechnology for water purification
RAW Reply
please someone correct me if I'm wrong but I think one can use nanoparticles, specially silver nanoparticles for water treatment.
Damian
yes that's correct
Professor
I think
Professor
what is the stm
Brian Reply
is there industrial application of fullrenes. What is the method to prepare fullrene on large scale.?
Rafiq
industrial application...? mmm I think on the medical side as drug carrier, but you should go deeper on your research, I may be wrong
Damian
How we are making nano material?
LITNING Reply
what is a peer
LITNING Reply
What is meant by 'nano scale'?
LITNING Reply
What is STMs full form?
LITNING
scanning tunneling microscope
Sahil
how nano science is used for hydrophobicity
Santosh
Do u think that Graphene and Fullrene fiber can be used to make Air Plane body structure the lightest and strongest. Rafiq
Rafiq
what is differents between GO and RGO?
Mahi
what is simplest way to understand the applications of nano robots used to detect the cancer affected cell of human body.? How this robot is carried to required site of body cell.? what will be the carrier material and how can be detected that correct delivery of drug is done Rafiq
Rafiq
if virus is killing to make ARTIFICIAL DNA OF GRAPHENE FOR KILLED THE VIRUS .THIS IS OUR ASSUMPTION
Anam
analytical skills graphene is prepared to kill any type viruses .
Anam
Any one who tell me about Preparation and application of Nanomaterial for drug Delivery
Hafiz
what is Nano technology ?
Bob Reply
write examples of Nano molecule?
Bob
The nanotechnology is as new science, to scale nanometric
brayan
nanotechnology is the study, desing, synthesis, manipulation and application of materials and functional systems through control of matter at nanoscale
Damian
Is there any normative that regulates the use of silver nanoparticles?
Damian Reply
what king of growth are you checking .?
Renato
What fields keep nano created devices from performing or assimulating ? Magnetic fields ? Are do they assimilate ?
Stoney Reply
why we need to study biomolecules, molecular biology in nanotechnology?
Adin Reply
?
Kyle
yes I'm doing my masters in nanotechnology, we are being studying all these domains as well..
Adin
why?
Adin
what school?
Kyle
biomolecules are e building blocks of every organics and inorganic materials.
Joe
anyone know any internet site where one can find nanotechnology papers?
Damian Reply
research.net
kanaga
sciencedirect big data base
Ernesto
how did you get the value of 2000N.What calculations are needed to arrive at it
Smarajit Reply
Privacy Information Security Software Version 1.1a
Good
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
Jobilize.com Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Tegnologie graad 5. OpenStax CNX. Sep 23, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col10978/1.2
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Tegnologie graad 5' conversation and receive update notifications?

Ask