<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Aardrykskunde

Graad 5

Bevolking: verspreiding en digtheid in die rsa

Module 26

Vestiging op landbougrond

Teen hierdie tyd weet julle dat sekere landbou-aktiwiteite meer werkers nodig het as ander. So weet julle dat daar in Bolandse gebiede soos die Paarl, baie werk-geleenthede op vrugte- en wingerdplase is, terwyl die teenoorgestelde waar is op plase in die droë gebiede soos die Karoo. In die Boland en omstreke sal daar dus ‘n digte bevolking op plase wees, terwyl die bevolking in die Karoo yl sal wees.

Daar is dus ‘n verband tussen landbou en vestiging, want hoe dig op mekaar mense op landbougrond woon, word bepaal deur die klimaat, sowel as die vrugbaarheid en potensiaal van die grond. Ons moet na die potensiaal ook kyk, want al reën dit hoe baie en gereeld, maar die grond is nie vrugbaar nie, sal die grond ook nie baie mense kan onderhou nie.

reënval en potensiaal van grond → soort boerdery → bevolkingsdigtheid

Gemiddelde jaarlikse reënval

Verklaring

Nog iets wat ons in gedagte moet hou, is dat hierdie verband tussen klimaat, landbou-opbrengs en bevolkingsdigtheid nie ‘n verskynsel is wat saam met die Europese koloniste na Suid-Afrika gekom het nie. Reeds voor die 17 de eeu was daar ‘n aansienlik digter bevolking in die reënryke oostelike deel van Suider-Afrika as in die droër weste.

Aktiwiteit 1

Om skakels tussen natuurlike hulpbronne en die mens te identifiseer

Lu 2.2]

Veronderstel daar het aan die begin van die 20ste eeu ‘n dorpie met die naam Siani in ons land ontstaan. Volg nou saam met ons die ontwikkeling van hierdie dorp.

Aktiwiteit 2

Om die wisselwerking tussen mens en omgewing oor ‘n lang periode te ondersoek

[lu 2.2; 2.3]

“geskiedenis - aardrykskundiges”

Bespreek die stelling dat die bevolking eeue gelede al, voor die tyd van masjiene en kunsmis, weens die hoë reënval digter aan die oostekant as aan die westekant van die land was. Onthou, die oorspronklike inwoners was meestal jagters en veeboere, hoewel hulle ook die grond op klein skaal bewerk het.

Verduidelik hoe dit moontlik is dat die vestigingspatroon van vandag en meer as 300 jaar gelede ooreenstem.

Die geskiedenis van die dorp Siani

1900

In Junie 1900 word ‘n waardevolle metaal teen die hange van die Sianiberg ontdek en word daar besluit om die Sianimyn te open.

Die myn is ongeveer agt kilometer (toe nog vyf myl) van Mkongi, ‘n stasietjie naby die Mfumerivier.

Die winkeltjies op Mkongi lewer diens aan die gemeenskap bestaande uit landbouers wat verspreid in die omgewing woon.

1940

Veertig jaar ná die ontdekking van die mineraal is mynbou in volle gang en oorskadu dié bedrywighede omtrent alle aktiwiteite in die omgewing. Die woonbuurt van die mynpersoneel is gevestig, met die sakegebied wat die hele distrik bedien.

Die stasie by Mkongi is vergroot, maar die winkeltjies is weens die groter winkels in die myndorp gesluit. Die myn se werkswinkels lewer ook diens aan meer mense as net aan die myn.

1980

In die voorafgaande veertig jaar het die dorp van ‘n myndorp tot ‘n baie groot dorp (met ‘n myn) gegroei, met ‘n sakegebied en ‘n nywerheidsgebied wat ‘n groot gebied bedien. Die dorp het nou ‘n eie munisipaliteit en heet Siani, genoem na die berg oos van die vinnig groeiende dorp.

‘n Groot skok tref die gemeenskap, want daar word aangekondig dat die myn uitgewerk is en oor ‘n paar jaar gaan sluit. Omdat die metaal weens die verandering in tegnologie ook nie meer in aanvraag is nie, is daar eintlik ‘n paar jaar tevore reeds besluit om nie verder te prospekteer nie.

2020

Siani is ‘n groot dorp tussen die Mfume-rivier en die hange van die Sianiberg. Al herinnering aan die Siani-myn is ‘n monument teen die berghang. Oor die mooi tuine waar die monument op die eertydse mynterrein gebou is, troon ‘n reuse hotel, die gewilde Mkongi. Die treinspoor noord van die eertydse Mkongi-stasie is verwyder om plek te maak vir woonhuise. Die eeu-oue stasiegeboutjie is gerestoureer en is vandag die dorp se toeristesentrum. ‘n Toeristetrein bring weekliks ‘n nuwe groepe gaste na die vierster Mkongi. In 120 jaar het Siani van ‘n piepklein stasietjie gegroei tot ‘n spogdorp. Die meeste van sy 40 000 inwoners is betrokke by die ligte nywerhede, handel en toerisme.

Groepwerk

Siani het in 120 jaar baie vinnig gegroei. Dink mooi en MAAK ‘N LYS VAN SOVEEL MOONTLIKE REDES waarom die dorp so vinnig gegroei het en waarom die sluiting van die myn, wat aanvanklik verantwoordelik was vir die ontstaan van die dorp, nie sy einde beteken het nie.

Assessering

LU 2

AARDRYKSKUNDIGE KENNIS EN BEGRIP

Die leerder is in staat om aardrykskundige en omgewingskennis en -begrip te toon.

Dit is duidelik wanneer die leerder:

2.1 belangrike fisiese kenmerke van Suid-Afrika identifiseer en beskryf, insluitend dié van eie provinsie [mense en plekke];

2.2 die skakels tussen natuurlike hulpbronne en ekonomiese bedrywighede in Suid-Afrika identifiseer [mense en hulpbronne];

2.3 maniere waarop die fisiese omgewing menslike bedrywighede beïnvloed en hoe menslike bedrywighede die fisiese omgewing beïnvloed, beskryf [mense en die omgewing].

Memorandum

  • Aanvanklike boerdery en mynbou – ekonomie vestig
  • Mooi natuurskoon – genoeg water
  • Nywerhede uitgebou
  • Sakesentrum gevestig
  • Toerisme ondersteun ekonomie

Questions & Answers

what is Nano technology ?
Bob Reply
write examples of Nano molecule?
Bob
The nanotechnology is as new science, to scale nanometric
brayan
nanotechnology is the study, desing, synthesis, manipulation and application of materials and functional systems through control of matter at nanoscale
Damian
Is there any normative that regulates the use of silver nanoparticles?
Damian Reply
what king of growth are you checking .?
Renato
What fields keep nano created devices from performing or assimulating ? Magnetic fields ? Are do they assimilate ?
Stoney Reply
why we need to study biomolecules, molecular biology in nanotechnology?
Adin Reply
?
Kyle
yes I'm doing my masters in nanotechnology, we are being studying all these domains as well..
Adin
why?
Adin
what school?
Kyle
biomolecules are e building blocks of every organics and inorganic materials.
Joe
anyone know any internet site where one can find nanotechnology papers?
Damian Reply
research.net
kanaga
sciencedirect big data base
Ernesto
Introduction about quantum dots in nanotechnology
Praveena Reply
what does nano mean?
Anassong Reply
nano basically means 10^(-9). nanometer is a unit to measure length.
Bharti
do you think it's worthwhile in the long term to study the effects and possibilities of nanotechnology on viral treatment?
Damian Reply
absolutely yes
Daniel
how to know photocatalytic properties of tio2 nanoparticles...what to do now
Akash Reply
it is a goid question and i want to know the answer as well
Maciej
characteristics of micro business
Abigail
for teaching engĺish at school how nano technology help us
Anassong
Do somebody tell me a best nano engineering book for beginners?
s. Reply
there is no specific books for beginners but there is book called principle of nanotechnology
NANO
what is fullerene does it is used to make bukky balls
Devang Reply
are you nano engineer ?
s.
fullerene is a bucky ball aka Carbon 60 molecule. It was name by the architect Fuller. He design the geodesic dome. it resembles a soccer ball.
Tarell
what is the actual application of fullerenes nowadays?
Damian
That is a great question Damian. best way to answer that question is to Google it. there are hundreds of applications for buck minister fullerenes, from medical to aerospace. you can also find plenty of research papers that will give you great detail on the potential applications of fullerenes.
Tarell
what is the Synthesis, properties,and applications of carbon nano chemistry
Abhijith Reply
Mostly, they use nano carbon for electronics and for materials to be strengthened.
Virgil
is Bucky paper clear?
CYNTHIA
carbon nanotubes has various application in fuel cells membrane, current research on cancer drug,and in electronics MEMS and NEMS etc
NANO
so some one know about replacing silicon atom with phosphorous in semiconductors device?
s. Reply
Yeah, it is a pain to say the least. You basically have to heat the substarte up to around 1000 degrees celcius then pass phosphene gas over top of it, which is explosive and toxic by the way, under very low pressure.
Harper
Do you know which machine is used to that process?
s.
how to fabricate graphene ink ?
SUYASH Reply
for screen printed electrodes ?
SUYASH
What is lattice structure?
s. Reply
of graphene you mean?
Ebrahim
or in general
Ebrahim
in general
s.
Graphene has a hexagonal structure
tahir
On having this app for quite a bit time, Haven't realised there's a chat room in it.
Cied
how did you get the value of 2000N.What calculations are needed to arrive at it
Smarajit Reply
Privacy Information Security Software Version 1.1a
Good
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
Jobilize.com Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Sosiale wetenskappe: aardrykskunde graad 5. OpenStax CNX. Sep 22, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col10985/1.2
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Sosiale wetenskappe: aardrykskunde graad 5' conversation and receive update notifications?

Ask