<< Chapter < Page Chapter >> Page >

AARDRYKSKUNDE

Graad 5

Hulpbronne

Module 23

Son, maan, wind en herwinning

Die son as hulpbron

Die energie wat van die son te kry is (sonenergie), is so baie dat dit moeilik is om te verstaan. Dit is 9 000 keer meer as al die energie wat tans oor die hele wêreld opgewek word! En dit kan nie opgebruik word nie!

Ongelukkig weet die mens vandag nog nie hoe om sonenergie op groot skaal te gebruik nie. Die klimaat en die weer, én die feit dat daar iets soos dag en nag is, het ook ’n groot invloed op die gebruik van sonenergie. Waar sonenergie wel op klein skaal gebruik word, is die tegnologie op die oomblik ook baie duur.

Maar daar is tog maniere waar sonenergie gebruik word. Sonpanele word gebruik om water vir huise te verwarm en sonselle word ingespan om elektrisiteit op te wek.

Teen die tyd dat julle grootmense is, het iemand dalk al uitgevind hoe om die energie van die son beter te benut. Moontlik het een van julle nog ’n aandeel in so ’n wonderlike uitvinding!

Die maan as hulpbron

Dalk is dit ’n groot verrassing vir julle om te lees dat die maan ’n hulpbron vir die mens is! Soos wat daar 9 000 keer meer energie in die son beskikbaar is as wat die mens opwek, is daar 100 keer soveel energie van die maan te benut.

Julle weet mos die maan veroorsaak die getye in die see, en deur die getye in te span, kan elektrisiteit opgewek word. Deur ’n baai toe te bou met ’n seemuur met sluise in, kan die vloei van die water vir die opwek van elektrisiteit ingespan word.

Hierdie metode word maar op min plekke in die wêreld gevolg, want daar is nog te veel probleme wat oorkom moet word.

Die wind as hulpbron

Wind word al baie eeue as hulpbron ingespan. Dink maar aan seilskepe, die Nederlanders wat water met die bekende windpompe terug see toe pomp, die windpompe op baie plase in ons land, en vele meer.

Op die oomblik is die wetenskaplikes egter besig om die gebruik van wind op ’n veel groter skaal te ondersoek. Die ideaal is dat die wind ingespan word om op groot skaal elektrisiteit op te wek. In die V.S.A. en Europa is daar lank reeds sulke projekte aan die gang. In 2002 is die eerste “windkragstasie” in Suid-Afrika opgerig. Dit was op die plaas Windhoek tussen Darling en Yzerfontein op die Weskus. (Sê die plaasnaam dalk iets?)

AKTIWITEIT 1

OM MOONTLIKE OPLOSSINGS VIR 'N ENERGIEPROBLEEM TE IDENTIFISEER EN ONDERSOEK

[LU 1.6]

Dit is die jaar 2010. ’n Deeglike ondersoek is gedoen en daar is ontdek dat daar nog net genoeg voorrade steenkool en ru-olie in die wêreld oor is vir sewe tot tien jaar! Kyk na alternatiewe energiebronne en die moontlikhede van die benutting daarvan (groepwerk).

  • Koerante
  • Blikkies
  • Plastiek
  • Glas
  • Karton
  • Tydskrifte
Ons kan maar net raai hoeveel ton hiervan elke dag op die vullishope van dorpe en stede beland!
Dis soms nie-hernubare hulpbronne wat gebruik word om hierdie materiaal te maak! Maar wie gee om?

Hout , ’n hernubare hulpbron , word gebruik om karton en die papier vir koerante en tydskrifte te maak. Dit lyk asof daar nie ’n probleem met hout is nie, maar die plantasies waar genoeg bome geplant word om jaarliks genoeg hout te kan lewer, gebruik soveel water uit die grond dat dit op sommige plekke probleme veroorsaak. Riviere en fonteine word nie meer gevoed nie en die natuur en die mens ly daaronder. Daar moet op hout bespaar word!

Interessant....

Suksesvolle herwinning beteken ook kleiner stortingsterreine.

In sommige lande (bv. Switserland) word huisbewoners verplig om hul huisafval te sorteer en in sakke van verskillende kleure uit te sit.

In die stad Curitiba in Brasilië kan mense gesorteerde huisafval vir gratis buskaartjies en groente inruil.

Arm mense in Afrika produseer maar ’n breukdeeltjie van die huisafval wat ryk Amerikaners weggooi.

Al wil ’n arm gesin graag herwin, is hul huis baie keer so klein dat daar nie plek is om die gesorteerde huisafval te hou nie.

AKTIWITEIT 2

OM 'N HERWINNINGSPROJEK TE LOODS/BESTUUR

[LU 1.6, 2.3]

Vir die leerders van ’n skool waar reeds ’n herwinningsprojek aan die gang is:

Vind uit hoeveel die skool gemiddeld per maand uit herwinning maak. Ontwerp ‘n aansporingsisteem waarmee hierdie opbrengs verhoog kan word.

Vir die leerders van ’n skool waar daar nie ’n herwinningsprojek is nie:

Bel ’n plek naby julle wat koerantpapier herwin en vind uit wat hulle per kilogram betaal.

Meet die massa van ’n week se koerante wat ’n gesin ontvang en bereken wat dit werd is.

Bereken hoeveel geld julle skool per jaar kan maak as net die helfte van julle gesinne hul koerante skool toe bring.

Skryf ’n brief aan die skoolhoof en vra of julle nie ook maar ’n herwinningsprojek kan begin nie. Verduidelik die voordele vir jul skool, maar ook vir die land.

Assessering

LU 1

AARDRYKSKUNDIGE ONDERSOEK

Die leerder is in staat om ondersoekvaardighede te gebruik om aardrykskundige en omgewingsbegrippe en -prosesse te ondersoek.

Dit is duidelik wanneer die leerder:

  • bronne met nuttige aardrykskundige inligting kan kies en gebruik;
  • tussen feite en menings onderskei [werk met bronne];
  • inligting kategoriseer;
  • sketskaarte en/of planne na aanleiding van veldwaarnemings en afmetings teken [werk met bronne];

1.6 moontlike oplossings vir probleme identifiseer en ondersoek [beantwoord die vraag];

  • deur projekte, bespreking, debat en diagramme, kennis en begrip van die vraagstuk toon [dra die antwoord oor].

LU 2

AARDRYKSKUNDIGE KENNIS EN BEGRIP

Die leerder is in staat om aardrykskundige en omgewingskennis en -begrip te toon.

Dit is duidelik wanneer die leerder:

2.2 die skakels tussen natuurlike hulpbronne en ekonomiese bedrywighede identifiseer;

2.3 maniere waarop die fisiese omgewing menslike bedrywighede beïnvloed en hoe menslike bedrywighede die fisiese omgewing beïnvloed, beskryf.

Questions & Answers

how can chip be made from sand
Eke Reply
is this allso about nanoscale material
Almas
are nano particles real
Missy Reply
yeah
Joseph
Hello, if I study Physics teacher in bachelor, can I study Nanotechnology in master?
Lale Reply
no can't
Lohitha
where is the latest information on a no technology how can I find it
William
currently
William
where we get a research paper on Nano chemistry....?
Maira Reply
nanopartical of organic/inorganic / physical chemistry , pdf / thesis / review
Ali
what are the products of Nano chemistry?
Maira Reply
There are lots of products of nano chemistry... Like nano coatings.....carbon fiber.. And lots of others..
learn
Even nanotechnology is pretty much all about chemistry... Its the chemistry on quantum or atomic level
learn
Google
da
no nanotechnology is also a part of physics and maths it requires angle formulas and some pressure regarding concepts
Bhagvanji
hey
Giriraj
Preparation and Applications of Nanomaterial for Drug Delivery
Hafiz Reply
revolt
da
Application of nanotechnology in medicine
has a lot of application modern world
Kamaluddeen
yes
narayan
what is variations in raman spectra for nanomaterials
Jyoti Reply
ya I also want to know the raman spectra
Bhagvanji
I only see partial conversation and what's the question here!
Crow Reply
what about nanotechnology for water purification
RAW Reply
please someone correct me if I'm wrong but I think one can use nanoparticles, specially silver nanoparticles for water treatment.
Damian
yes that's correct
Professor
I think
Professor
Nasa has use it in the 60's, copper as water purification in the moon travel.
Alexandre
nanocopper obvius
Alexandre
what is the stm
Brian Reply
is there industrial application of fullrenes. What is the method to prepare fullrene on large scale.?
Rafiq
industrial application...? mmm I think on the medical side as drug carrier, but you should go deeper on your research, I may be wrong
Damian
How we are making nano material?
LITNING Reply
what is a peer
LITNING Reply
What is meant by 'nano scale'?
LITNING Reply
What is STMs full form?
LITNING
scanning tunneling microscope
Sahil
how nano science is used for hydrophobicity
Santosh
Do u think that Graphene and Fullrene fiber can be used to make Air Plane body structure the lightest and strongest. Rafiq
Rafiq
what is differents between GO and RGO?
Mahi
what is simplest way to understand the applications of nano robots used to detect the cancer affected cell of human body.? How this robot is carried to required site of body cell.? what will be the carrier material and how can be detected that correct delivery of drug is done Rafiq
Rafiq
if virus is killing to make ARTIFICIAL DNA OF GRAPHENE FOR KILLED THE VIRUS .THIS IS OUR ASSUMPTION
Anam
analytical skills graphene is prepared to kill any type viruses .
Anam
Any one who tell me about Preparation and application of Nanomaterial for drug Delivery
Hafiz
what is Nano technology ?
Bob Reply
write examples of Nano molecule?
Bob
The nanotechnology is as new science, to scale nanometric
brayan
nanotechnology is the study, desing, synthesis, manipulation and application of materials and functional systems through control of matter at nanoscale
Damian
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
Jobilize.com Reply

Get Jobilize Job Search Mobile App in your pocket Now!

Get it on Google Play Download on the App Store Now




Source:  OpenStax, Sosiale wetenskappe: aardrykskunde graad 5. OpenStax CNX. Sep 22, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col10985/1.2
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Sosiale wetenskappe: aardrykskunde graad 5' conversation and receive update notifications?

Ask