<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Sosiale wetenskappe: geskiedenis

Graad 5

Die vorming van 'n nuwe samelewing in sa

Module 7

Die swart mense

Hulle is ook afkomstig vanuit die noorde van Afrika. Hulle het in Suidelike Afrika aangekom min of meer gedurende dieselfde tyd as wat die Khoina hier met vee begin boer het. Die swart mense het verder ontwikkel as die Khoina en die San. Die grond rondom hulle huise en krale is bewerk – vandaar die naam landbouers. Die vrouens het die landerye geskoffel en geplant, terwyl die mans gehelp het om te oes. Veral mielies en sorghum is verbou. Mieliemeel is gemaal vir pap.

Hoekom is hulle die Ystertydperkmense genoem?

Die San en Khoina was Steentydperkmense, veral weens hul klipgereedskap. Die swart mense kon egter doeltreffende ystergereedskap maak. Ystererts is gesmelt en vir jagwapens en gereedskap soos skoffels gebruik. Die swart mense was sterker as die San en Khoina en kon dus veg vir die beste dele van die land. Swart boere het veral die oostelike dele van die land verkies, weens die goeie reënval en die vrugbare grond. Hulle het met skape en bokke geboer, maar veral die grond bewerk. Beesboerdery het later die belangrikste veeboerdery geword, want dit het meer produkte verskaf en was ‘n teken van rykdom en status.

Die swart mense het al hoe minder rondgetrek en op vaste plekke begin bly. Beboste dele is dikwels skoongemaak vir akkerbou. Hulle het al meer permanente wonings gebou, want daar was genoeg voedsel vir almal. Al hoe meer “dorpies” (statte) het ontwikkel. Die eerste “dorpies” in Suid-Afrika is reeds teen 300 n.C. gebou.

AKTIWITEIT:

OM DIE VERLEDE VAN DIE SWART MENSE TE REKONSTRUEER

[LU 3.3]

  1. Jy kry nou ook geleentheid om swart mense se verlede te verstaan. Voltooi die volgende opsomming oor die swart mense en kyk dan hoe lyk ‘n tipiese kraal.

Voedsel

Hulle het veral melk, vleis, sorghum en

m ________ (1) geëet.

Gewoontes

Hulle was baie lief vir m ____________ (2).

Met feesvieringe is ‘n _____________ (3) geslag.

____________ (4) het met die voorvadergeeste gepraat.

Kleredrag

Hulle het gebreide ___________ (5) van wilde diere gedra.

Volstruisvere is op die ___________ (6) geplaas.

Wonings

Sommige het ___________ (7) gras en riete vir hulle hutte versamel.

Die ___________ (8) van die hut was van dekgras gemaak.

Die mure is met ____________ (9) gesmeer.

(10) bou hutte.

Hulle het soms pragtige p_____________ (11) daarop getrek.

Venda

Xhosa

Zoeloe

Sotho

  1. Luister eers aandagtig na die onderhoud met Xayimpi. Behou ‘n paar van die woorde. Vra julle onderwyser om dit vir julle te lees sodat jy die ontbrekende antwoorde kan verskaf. Julle onderwyser mag help!

Vraag 1: Hoe word só ‘n stam regeer?

Waar ‘n groot groep ___________ (1) saamgebly het, moes hul maniere _____________ (2) om in vrede saam ______________ (3) te leef. Die hoofmanne van _____________ (4) groepie het saam ‘n _________ (5) gekies om oor almal __________ (6) regeer. Hy het dus ______________ (7) mag gehad, en kon ______________ (8) andere besluit waar om _____________ (9) te bou, wat om _________ (10) te plant en wie _________ (11) of gestraf moet word.

________ (12) is geneem ná samesprekings ________ (13) die ouer manne. Die __________ (14) se hulp is ook _____________ (15)

vir moeilike besluite.

Vraag 2: Watter rol speel die voorvaders?

Daar is geglo dat die voorgeslagte van ‘n stam as beskermers optree. As sake skeefgeloop het, is dit toegeskryf daaraan dat die voorvadergeeste vir hulle kwaad was. Sekere plegtighede is dan gehou om die geeste tevrede te stel. Voorvaders is dus hoog geag en daar is geglo dat die dooies steeds deel is van die familie.

Vraag 3: Wie het almal aan die stam behoort?

Almal! Daar was nie probleme _____________ (16) die versorging van weeskinders __________ (17) oumense nie. As ‘n m________(18) gesterf het, het sy b________ (19) dikwels met sy vrou ___________ (20) om só die aantal ___________ (21) te verminder. Enige ____________ wat (22) stelsel en reëls vir _____________ (23) oortree het, is verban _______ (24) doodgemaak.

Bestudeer die sketse van ‘n swart stat van ongeveer 500 jaar gelede op die vorige bladsy. Verdeel nou in groepe sodat elke groep ‘n ander skets kan gebruik.

Help nou die groepleier om vyf vrae oor jul groep se skets netjies op ‘n vel papier neer te skryf. Laat genoeg ruimte sodat die ander groep antwoorde kan invul. Skryf ook die nommer van julle skets bo-aan.

Maak seker dit is nie vrae waarop hulle net ja of nee kan antwoord nie!

Na voltooiing ruil julle vrae uit met ‘n ander groep. Beantwoord nou hulle vrae terwyl die groepleier die antwoorde invul.

Elke groepleier moet nou namens sy groep aan die klas mondelings terugvoering gee oor hulle vrae en antwoorde.

Julle onderwyser kan selfs al ses groepe se take laat tik (of netjies neerskryf) en dit weer vir julle uitdeel.

[LU 3.3]

Die vroeëre bewoners van Afrika wat jy sover ontmoet het, het almal bygedra tot die ontwikkeling van ons land. Vervolgens gaan ons die mense uit Europa en Asië ontmoet.

Assessering

LEERUITKOMS 3: HISTORIESE INTERPRETASIE – DIE LEERDER IS IN STAAT OM ASPEKTE VAN GESKIEDENIS TE INTERPRETEER

3.1 Wees bewus van meer as een siening van die verlede.

Verstaan dat verskillende sienings oor dieselfde saak reg of verkeerd kan wees

3.2 Onderskei tussen feite en menings.

Kan inligting vanaf kaarte, diagramme en grafieke bekom.

3.3 Rekonstrueer verlede. Kan ‘n eenvoudige rekonstruksie van gebeurtenisse maak en verstaan hoe die mense daaroor voel.

Memorandum

Aktiwiteit

(a) Voedsel: (1) mielies

Gewoontes: (2) musiek

(3) bees

(4) waarsêers, priesters

Kleredrag: (5) velle

(6) hooftooisels

Wonings: (7) pale, klei, klippe, sooie

(8) dak

(9) kleistene (mengsel van klei, beesmis)

(10) veral vroue

(11) patrone

(b) Vraag 1:

Die onderwyser vul die ontbrekende woorde in op sy / haar kopie en lees dit dan aan die leerders voor. Die leerders luister eers aandagtig en voer dan die opdrag uit.

  • (1) mense
  • (2) vind
  • (3) te
  • (4) die
  • (5) leier
  • (6) te
  • (7) baie
  • (8) onder
  • (9) hutte
  • (10) wanneer
  • (11) beloon
  • (12) besluite
  • (13) met
  • (14) waarsêer
  • (15) ingeroep

Vraag 3

  • (16) met
  • (17) en
  • (18) man
  • (19) broer
  • (20) getrou
  • (21) weeskinders
  • (22) persoon
  • (23) die stam / groep
  • (24) of

Questions & Answers

Is there any normative that regulates the use of silver nanoparticles?
Damian Reply
what king of growth are you checking .?
Renato
What fields keep nano created devices from performing or assimulating ? Magnetic fields ? Are do they assimilate ?
Stoney Reply
why we need to study biomolecules, molecular biology in nanotechnology?
Adin Reply
?
Kyle
yes I'm doing my masters in nanotechnology, we are being studying all these domains as well..
Adin
why?
Adin
what school?
Kyle
biomolecules are e building blocks of every organics and inorganic materials.
Joe
anyone know any internet site where one can find nanotechnology papers?
Damian Reply
research.net
kanaga
sciencedirect big data base
Ernesto
Introduction about quantum dots in nanotechnology
Praveena Reply
what does nano mean?
Anassong Reply
nano basically means 10^(-9). nanometer is a unit to measure length.
Bharti
do you think it's worthwhile in the long term to study the effects and possibilities of nanotechnology on viral treatment?
Damian Reply
absolutely yes
Daniel
how to know photocatalytic properties of tio2 nanoparticles...what to do now
Akash Reply
it is a goid question and i want to know the answer as well
Maciej
characteristics of micro business
Abigail
for teaching engĺish at school how nano technology help us
Anassong
Do somebody tell me a best nano engineering book for beginners?
s. Reply
there is no specific books for beginners but there is book called principle of nanotechnology
NANO
what is fullerene does it is used to make bukky balls
Devang Reply
are you nano engineer ?
s.
fullerene is a bucky ball aka Carbon 60 molecule. It was name by the architect Fuller. He design the geodesic dome. it resembles a soccer ball.
Tarell
what is the actual application of fullerenes nowadays?
Damian
That is a great question Damian. best way to answer that question is to Google it. there are hundreds of applications for buck minister fullerenes, from medical to aerospace. you can also find plenty of research papers that will give you great detail on the potential applications of fullerenes.
Tarell
what is the Synthesis, properties,and applications of carbon nano chemistry
Abhijith Reply
Mostly, they use nano carbon for electronics and for materials to be strengthened.
Virgil
is Bucky paper clear?
CYNTHIA
carbon nanotubes has various application in fuel cells membrane, current research on cancer drug,and in electronics MEMS and NEMS etc
NANO
so some one know about replacing silicon atom with phosphorous in semiconductors device?
s. Reply
Yeah, it is a pain to say the least. You basically have to heat the substarte up to around 1000 degrees celcius then pass phosphene gas over top of it, which is explosive and toxic by the way, under very low pressure.
Harper
Do you know which machine is used to that process?
s.
how to fabricate graphene ink ?
SUYASH Reply
for screen printed electrodes ?
SUYASH
What is lattice structure?
s. Reply
of graphene you mean?
Ebrahim
or in general
Ebrahim
in general
s.
Graphene has a hexagonal structure
tahir
On having this app for quite a bit time, Haven't realised there's a chat room in it.
Cied
what is biological synthesis of nanoparticles
Sanket Reply
how did you get the value of 2000N.What calculations are needed to arrive at it
Smarajit Reply
Privacy Information Security Software Version 1.1a
Good
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
Jobilize.com Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Sosiale wetenskappe: geskiedenis graad 5. OpenStax CNX. Sep 23, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col10987/1.2
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Sosiale wetenskappe: geskiedenis graad 5' conversation and receive update notifications?

Ask