<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Natuurwetenskappe

Graad 5

Die aarde en die heelal

Module 18

Die seisoene

Aktiwiteit:

Om die verskynsel van dag en nag en die wisseling van seisoene te kan beskryf

[lu 1.3; 2.2]

Dag en nag

Die aarde wentel voortdurend om sy eie denkbeeldige as. Hierdie denkbeeldige as lê min of meer Noord-Suid (van die Noordpool na die Suidpool). Ons noem dit die aarde se aswenteling .

Een wenteling van die aarde om sy eie as duur 24 uur en dit is hoekom daar in elke 24 uur ‘n dag en ‘n nag is.

Dag : die toestand op die deel van die aarde wat na die son toe wys.

Nag : die toestand op die deel van die aarde wat weg van die son af wys.

Soos die dag vorder van vroeg die oggend tot om 12-uur middag, lyk dit asof die son teen die hemelruim opbeweeg, maar dit is natuurlik die aarde wat beweeg. In die middag lyk dit asof die son afbeweeg (sak).

Seisoene

Die wentelbaan van die aarde om die son neem die vorm van ‘n langwerpige sirkel aan, wat ons ‘n ellips noem. Dit neem die aarde een jaar (365¼ dag) om eenmaal om die son te beweeg.

Kyk mooi na die illustrasie hierbo. Jy sal oplet dat die aarde skuins lê ten opsigte van sy denkbeeldige as. Dit beteken dat vir een helfte van die omwenteling die onderste helfte (Suidelike Halfrond) gedurende dag en nag nader aan die son lê as die boonste helfte, terwyl dit tydens die ander helfte van die omwenteling andersom is. Dan lê die Noordelike Halfrond nader en die suidelike een verder. Onthou dat ons van die ewenaar praat as ‘n denkbeeldige lyn wat die aardbol in twee enerse helftes verdeel: die Noordelike en die Suidelike Halfrond.

Groepwerk

Verdeel in groepe van vyf. Elke groep kry vier tennisballe, vier breinaalde en ‘n flits. Steek die breinaalde deur die tennisballe sodat dit ‘n as vorm waar rondom die bal kan draai. Maak nou ‘n duidelike kol op die onderste helfte van die bal (Suidelike Halfrond). ‘n Bal waarvan die twee helftes verskillend gekleurd is, werk nog beter en die kol is dan onnodig. Die naald word dan op so ‘n manier deurgesteek dat die een kleur die boonste halfrond vorm en die ander die Suidelike Halfrond.

Een groeplid neem die flits en staan op sy knieë. Die ander vier neem elk ‘n naald met bal, hou dit in dieselfde skuins posisie en staan dan in ‘n ellips om die een met die flits.

Onthou:

Twee moet nader aan die flits wees en die ander twee verder (ellips).

By een van die twee wat verste staan, moet die naald se bopunt na die flits toe wys, en by die ander een die onderpunt.

Die twee wat naby die persoon met die flits staan, hou hulle naalde presies soos die ander twee. Die punte van hulle naalde wys dus nie in die rigting van die flits nie.

Draai die balle om hul asse terwyl die flits op hulle skyn (die een na die ander): eers nommer 1, dan 2, 3 en 4.

Beskryf as groep hoe die model die verskynsel van die vier seisoene illustreer.

Voltooi die volgende:

Dit is ( somer of winter ) in die Suidelike Halfrond wanneer die

noordpool ( naaste aan of verste van ) die son is.

Tydens herfs en lente is die ewe ver van die son af.

Assessering

LU 1

WETENSKAPLIKE ONDERSOEK Die leerder is in staat om met selfvertroue op weetgierigheid oor natuurlike verskynsels te reageer, en om binne die konteks van wetenskap, tegnologie en die omgewing verbande te ondersoek en probleme op te los.

Dit is duidelik wanneer die leerder:

1.1 ondersoeke beplan;

1.2 ondersoeke uitvoer en data versamel;

1.3 data evalueer en bevindinge kommunikeer.

LU 2

KONSTRUKSIE VAN WETENSKAPKENNIS Die leerder ken, interpreteer en pas wetenskaplike, tegnologiese en omgewingskennis toe.

Dit is duidelik wanneer die leerder:

2.1 betekenisvolle inligting onthou;

2.2 inligting kategoriseer en eie reëls vir kategorisering verduidelik.

Memorandum

Doen gerus moeite met die groepwerk. Maak seker dat die leerders die inklinasie van die aarde en hoe dit die seisoene bepaal, verstaan. Hulle moet nie dag en nag (asomwenteling) en seisoene (wenteling om die son) verwar nie.

Antwoorde:

  • winter….. naaste aan.. of …somer... verste van…
  • …noordpool en suidpool…

Questions & Answers

what is the stm
Brian Reply
is there industrial application of fullrenes. What is the method to prepare fullrene on large scale.?
Rafiq
industrial application...? mmm I think on the medical side as drug carrier, but you should go deeper on your research, I may be wrong
Damian
How we are making nano material?
LITNING Reply
what is a peer
LITNING Reply
What is meant by 'nano scale'?
LITNING Reply
What is STMs full form?
LITNING
scanning tunneling microscope
Sahil
how nano science is used for hydrophobicity
Santosh
Do u think that Graphene and Fullrene fiber can be used to make Air Plane body structure the lightest and strongest. Rafiq
Rafiq
what is differents between GO and RGO?
Mahi
what is simplest way to understand the applications of nano robots used to detect the cancer affected cell of human body.? How this robot is carried to required site of body cell.? what will be the carrier material and how can be detected that correct delivery of drug is done Rafiq
Rafiq
what is Nano technology ?
Bob Reply
write examples of Nano molecule?
Bob
The nanotechnology is as new science, to scale nanometric
brayan
nanotechnology is the study, desing, synthesis, manipulation and application of materials and functional systems through control of matter at nanoscale
Damian
Is there any normative that regulates the use of silver nanoparticles?
Damian Reply
what king of growth are you checking .?
Renato
What fields keep nano created devices from performing or assimulating ? Magnetic fields ? Are do they assimilate ?
Stoney Reply
why we need to study biomolecules, molecular biology in nanotechnology?
Adin Reply
?
Kyle
yes I'm doing my masters in nanotechnology, we are being studying all these domains as well..
Adin
why?
Adin
what school?
Kyle
biomolecules are e building blocks of every organics and inorganic materials.
Joe
anyone know any internet site where one can find nanotechnology papers?
Damian Reply
research.net
kanaga
sciencedirect big data base
Ernesto
Introduction about quantum dots in nanotechnology
Praveena Reply
what does nano mean?
Anassong Reply
nano basically means 10^(-9). nanometer is a unit to measure length.
Bharti
do you think it's worthwhile in the long term to study the effects and possibilities of nanotechnology on viral treatment?
Damian Reply
absolutely yes
Daniel
how to know photocatalytic properties of tio2 nanoparticles...what to do now
Akash Reply
it is a goid question and i want to know the answer as well
Maciej
characteristics of micro business
Abigail
for teaching engĺish at school how nano technology help us
Anassong
How can I make nanorobot?
Lily
Do somebody tell me a best nano engineering book for beginners?
s. Reply
there is no specific books for beginners but there is book called principle of nanotechnology
NANO
how can I make nanorobot?
Lily
what is fullerene does it is used to make bukky balls
Devang Reply
are you nano engineer ?
s.
fullerene is a bucky ball aka Carbon 60 molecule. It was name by the architect Fuller. He design the geodesic dome. it resembles a soccer ball.
Tarell
what is the actual application of fullerenes nowadays?
Damian
That is a great question Damian. best way to answer that question is to Google it. there are hundreds of applications for buck minister fullerenes, from medical to aerospace. you can also find plenty of research papers that will give you great detail on the potential applications of fullerenes.
Tarell
how did you get the value of 2000N.What calculations are needed to arrive at it
Smarajit Reply
Privacy Information Security Software Version 1.1a
Good
Berger describes sociologists as concerned with
Mueller Reply
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
Jobilize.com Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Natuurwetenskappe graad 5. OpenStax CNX. Sep 23, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col10980/1.2
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Natuurwetenskappe graad 5' conversation and receive update notifications?

Ask