<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Natuurwetenskappe

Graad 9

Energie, kragte en masjiene

Module 21

Arbeid en energie-omsetting

Aktiwiteit 1:

Om die verband tussen arbeid en energie aan die hand van die werking van ’n turbine te beskryf

[lu 1.2; lu 2.1; lu 3.2]

Vir alle werkverrigting is energie nodig. Hierdie energie moet óf van BRANDSTOWWE óf van OMGESKAKELDE vorme kom.

BOU ’n EENVOUDIGE TURBINE

  • Neem die deksel van ’n blik, knip segmente uit en maak ’n gaatjie in die middel.
  • Kap dit op ’n stuk hout vas sodat dit vrylik kan beweeg.
  • Kook water in ’n ketel en wag totdat die stoom sterk trek.
  • Hou jou waaiertjie so dat die stoom na die middel van die waaier wys.

VRAE

1. Wat gebeur?

2. Watter energie-omskakeling het plaasgevind?

3. Beskryf die vorm van energie-omsetting wat by die windtorings plaasvind wat onlangs langs die weskus naby Malmesbury opgerig is.

4. Watter voordele hou bogenoemde wind­torings vir die omgewing in?

Assessering van die bou en werking van die TURBINE

Kon jy ’n EKSPERIMENT beplan, uitvoer en data evalueer?

[LU 1.2; LU 2.1]

Skryf ’n paragraaf van 60 woorde oor die waarde van die turbinebeginsel vir die mens.

Assessering van wetenskapwaardering.

Het jy waardering vir al die pogings om wetenskaplike kennis en tegnologie uit te brei?

[LU 3.2]

ARBEID word ook in die eenheid ................................... gemeet.

Aktiwiteit 2:

Om ander masjiene, wat met energie-omskakelings werk, te kan bespreek

[lu 2.4]

DIE MIKROSKOOP

  • Robert Hook het in die 1600’s reeds gereken ligstrale bevat energie en dat ’n opgewende veer potensiële energie besit. Hy het dan ook die eerste mikroskoop gemaak en was die eerste persoon om die universele hefboom, wat in ’n wye reeks instrumente en motors gebruik word, in te span.

SATELLIETE

  • Satelliete maak staat op hulle sonpanele om die ligenergie vanaf die son op te vang en sodoende elektrisiteit vir al die ander elektroniese funksies, asook vir kameras en radiotoerusting beskikbaar te stel. Energie word ook in chemiese vorm in herlaaibare batterye gestoor.

WINDPOMPE

  • Die wind laat die lemme van die wiel draai, wat ’n pomp aandryf wat water uit die grond in ’n stoordam pomp.

Opdrag:

Groepbespreking

Noem ten minste nog drie ander masjiene wat met energie-omskakelings werk en verduidelik elkeen.

WANNEER IS ’n MASJIEN EGTER NIE EFFEKTIEF NIE?

  • Dit gebeur wanneer die masjien/toestel nie voldoende hoeveelhede van die energie waarvoor dit ontwerp is, lewer nie.

Die gloeilamp gee byvoorbeeld meer hitte af as die eintlike lig wat ons wil hê – die oorspronklike doel van die ontwerp!

Daarom sal buisligte dus meer ekonomies en effektief wees.

Kan jy aan nog voorbeelde dink?

Assessering van vermoë om kennis oor masjiene en energie-omsetting toe te pas.

[LU 2.4]

Assessering

LU 1

Wetenskaplike Ondersoek

Die leerder is in staat om met selfvertroue op weetgierigheid oor natuurlike verskynsels te reageer, en om binne die konteks van wetenskap, tegnologie en die omgewing verbande te ondersoek en probleme op te los.

Dit word bewys as die leerder:

1.1 ondersoeke beplan;

1.2 ondersoeke uitvoer en data versamel;

1.3 data evalueer en bevindinge kommunikeer.

LU 2

Konstruksie van Wetenskapkennis

Die leerder ken, interpreteer en pas wetenskaplike, tegnologiese en omgewings- kennis toe.

Dit word bewys as die leerder:

2.1 betekenisvolle inligting kan oproep;

2.2 inligting kan kategoriseer;

2.3 inligting kan interpreteer;

2.4 kennis kan toepas.

LU 3

Wetenskap, die Gemeenskap en die Omgewing

Die leerder is in staat om begrip van die onderlinge verband tussen wetenskap en tegnologie, die samelewing en die omgewing te toon.

Dit word bewys as die leerder:

3.1 wetenskap as ’n menslike aktiwiteit verstaan;

3.2 die volhoubare gebruik van die aarde se hulpbronne verstaan.

Memorandum

Aktiwiteit

Vrae:

1. Die waaiertjie (‘turbine’) draai in die rondte

2. Chemies na stoom na kineties/meganies

3. Kineties na elektries na chemies

4. Natuurlike hulpbronne bv. steenkool word nie verbruik nie en besoedeling word voorkom

Paragraaf:

  • Bv. natuurlike energie word na bruikbare energie omgeskakel
  • Sonder dat hulpbronne verbruik word
  • Sonder dat besoedeling plaasvind
  • Geen afvalstowwe waarvan ontslae geraak moet word nie
  • Voorbeelde van benutting van turbines: opwekking van elektrisiteit, vroeër ook die dryf van meule

Arbeid word in Joule gemeet

Aktiwiteit

  • Enige kragopwekker
  • Kompressor
  • Voertuigenjin
  • Naaimasjien
  • Kombuistoerusting
  • Ens.
  • Oneffektiewe masjiene: enige masjien of stelsel wat energie in nie-bruikbare vorm afgee, soos bv. ’n kar wat met die handrem opgetrek ry (heelwat energie word gebruik om die wrywingskrag te oorwin – energie gaan in die vorm van hitte verlore.

Questions & Answers

Application of nanotechnology in medicine
what is variations in raman spectra for nanomaterials
Jyoti Reply
I only see partial conversation and what's the question here!
Crow Reply
what about nanotechnology for water purification
RAW Reply
please someone correct me if I'm wrong but I think one can use nanoparticles, specially silver nanoparticles for water treatment.
Damian
yes that's correct
Professor
I think
Professor
what is the stm
Brian Reply
is there industrial application of fullrenes. What is the method to prepare fullrene on large scale.?
Rafiq
industrial application...? mmm I think on the medical side as drug carrier, but you should go deeper on your research, I may be wrong
Damian
How we are making nano material?
LITNING Reply
what is a peer
LITNING Reply
What is meant by 'nano scale'?
LITNING Reply
What is STMs full form?
LITNING
scanning tunneling microscope
Sahil
how nano science is used for hydrophobicity
Santosh
Do u think that Graphene and Fullrene fiber can be used to make Air Plane body structure the lightest and strongest. Rafiq
Rafiq
what is differents between GO and RGO?
Mahi
what is simplest way to understand the applications of nano robots used to detect the cancer affected cell of human body.? How this robot is carried to required site of body cell.? what will be the carrier material and how can be detected that correct delivery of drug is done Rafiq
Rafiq
if virus is killing to make ARTIFICIAL DNA OF GRAPHENE FOR KILLED THE VIRUS .THIS IS OUR ASSUMPTION
Anam
analytical skills graphene is prepared to kill any type viruses .
Anam
what is Nano technology ?
Bob Reply
write examples of Nano molecule?
Bob
The nanotechnology is as new science, to scale nanometric
brayan
nanotechnology is the study, desing, synthesis, manipulation and application of materials and functional systems through control of matter at nanoscale
Damian
Is there any normative that regulates the use of silver nanoparticles?
Damian Reply
what king of growth are you checking .?
Renato
What fields keep nano created devices from performing or assimulating ? Magnetic fields ? Are do they assimilate ?
Stoney Reply
why we need to study biomolecules, molecular biology in nanotechnology?
Adin Reply
?
Kyle
yes I'm doing my masters in nanotechnology, we are being studying all these domains as well..
Adin
why?
Adin
what school?
Kyle
biomolecules are e building blocks of every organics and inorganic materials.
Joe
anyone know any internet site where one can find nanotechnology papers?
Damian Reply
research.net
kanaga
sciencedirect big data base
Ernesto
Introduction about quantum dots in nanotechnology
Praveena Reply
hi
Loga
what does nano mean?
Anassong Reply
nano basically means 10^(-9). nanometer is a unit to measure length.
Bharti
My ma het umfeseem en ha voete swel baie en sy kani uriene afslaan ni wat kan dit veroorsaak
Miggie Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Natuurwetenskappe graad 9. OpenStax CNX. Sep 15, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col11068/1.1
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Natuurwetenskappe graad 9' conversation and receive update notifications?

Ask